# Het handboek van &kxkb;

## Inleiding

&kxkb; is een &kde;-programma waarmee u van toetsenbordindeling kunt wisselen. Het is gebaseerd op de xkb-extensie van X11 en maakt het mogelijk om verschillende toetsenbordindelingen te gebruiken. &kxkb; heeft bovendien een indicator die u uw huidige toetsenbordindeling toont.

## &kxkb; gebruiken

### Grondbeginselen

&kxkb; wordt automatisch opgestart en verschijnt in het systeemvak als een vlag. Als u meer dan één indeling hebt opgegeven, of de optie Indicator voor enkelvoudige opmaak tonen ingeschakeld is, wordt er een 2- of 3-letterige afkorting van de toetsenbordindeling op de vlag weergegeven.

Als &kxkb; draait kunt u van toetsenbordindeling wisselen door met de muis op het systeemvakpictogram te klikken of door de bijbehorende sneltoets in te drukken. De sneltoets of muisklik zal de volgende indeling in de lijst activeren. Als alternatief kunt u met de &RMB; op het pictogram van &kxkb; klikken en een indeling uit de lijst kiezen.

U kunt de configuratie van &kxkb; wijzigen door met de &RMB; op het &kxkb;-pictogram te klikken en Instellen... in het menu te kiezen. De configuratiemodule is ook te bereiken via &systemsettings; en Land/regio en taal Toetsenbordindeling. Daarnaast kunt u de module vanuit een terminal starten via het commando `kcmshell4 keyboard_layout`.

## &kxkb; instellen

### Algemene informatie

De configuratie van &kxkb; is verdeeld over drie tabbladen: Opmaak, Wisselopties en Geavanceerd. Op het eerste tabblad kiest u de indelingen die u wilt gebruiken en de bijhorende opties (variant, getoond label enz.). Op het tweede tabblad kunt u het wisselbeleid instellen, inclusief welke sneltoets te gebruiken en of de indeling onthouden moet worden voor elk venster, applicatie &etc;. Het derde tabblad bevat de parameters voor de Xkb-extensie waarop &kxkb; is gebaseerd. Xkb-opties zijn eigenschappen van X.org en worden niet door kxkb afgehandeld. Het programma geeft de door u gekozen instelling alleen door aan X11.

&kxkb; kan in twee modi werken: volledige ondersteuning van omschakelen en alleen indicator. De eerste modus stelt de gebruiker in staat om indelingen, sneltoetsen en andere opties te configureren, terwijl in de tweede modus &kxkb; alleen huidige indeling toont, aannemend dat configuratie en omschakelen door X zelf wordt gedaan.

&kxkb; brengt geen veranderingen aan in de configuratiebestanden van X.org. Als u de optie `Toetsenbordindelingen inschakelen` hebt ingeschakeld, dan worden indelingsinstellingen van X.org overschreven en als Oude opties herstellen is ingeschakeld dan worden Xkb-opties ook overschreven.

Als Oude opties herstellen is uitgeschakeld, dan worden xkb-opties, geselecteerd in de configuratie, gemengd met de huidige actieve opties, &ie; diegene van de X.org-configuratiebestanden plus elke later ingesteld.

Als Toetsenbordindelingen inschakelen is geselecteerd dan zal &kxkb; de indelingen initialiseren met het `setxkbmap` commando. In het configuratievenster ziet u de uit te voeren commandoregel bij initialisatie. Hetzelfde is waar voor xkb-opties. Deze commando's kunnen bruikbaar zijn voor probleemoplossing of aanpassing van de xkb-configuratie.

### Toetsenbordindeling instellen

Op het tabblad "Indeling" ziet u aan de linkerkant de lijst met beschikbare toetsenbordindelingen. Kies de indelingen die u wilt gebruiken en voeg ze (één voor één) toe aan de lijst met actieve indelingen rechts. U kunt ook de volgorde van de actieve indelingen veranderen. Deze volgorde wordt gebruikt bij het wisselen van indeling als u met de muis op het systeemvakpictogram klikt of de sneltoets indrukt. De eerste indeling in de lijst is de standaardindeling.

Sommige indelingen kennen meerdere varianten. Deze varianten representeren vaak verschillende toetsenbordindelingen voor dezelfde taal. Bijvoorbeeld de Oekraïense indeling kent vier varianten: basic, winkeys (zoals in Windows), typewriter (zoals op schrijfmachines) en fonetic (elke Oekraïnse letter is geplaatst op een vergelijkbare Latijnse letter). Als uw indeling meerdere varianten kent kunt u één van de varianten kiezen in de combinatielijst onder de lijst met actieve indelingen.

U kunt ook het label wijzigen op de indicator bij een gselecteerde indeling als de standaard u niet bevalt.

De instelling "Toetsenbordmodel" staat voor het model toetsenbord dat u hebt en verwijst naar het "hardware" model, &ie; de manier waarop uw toetsenbord is geproduceerd. Het model "104-toetsen PC" is het meestvoorkomende model dat standaard met computers wordt meegeleverd. Als u niet weet wat voor toetsenbordmodel u hebt, kunt u het beste dit model kiezen.

Als u de lijst met actieve toetsenbordindelingen leeg laat, wordt de toetsenbordindeling uitgeschakeld.

### Wisselopties

Op het tabblad "Wisselopties" kunt u het wisselbeleid voor uw toetsenbordindeling kiezen. Globaal is de standaardinstelling. Dit betekent dat alle programma's dezelfde indeling zullen gebruiken. Programma betekent dat elk programma zijn eigen indeling zal gebruiken, en dat het wisselen van toetsenbordindeling alleen effect heeft op het programma waar u op dat moment mee werkt. Alle andere programma's blijven de oude indeling gebruiken. Met de optie Venster kunt u het wisselen nog verder fijnafstemmen: bij deze optie wordt alleen de toetsenbordindeling voor het actieve venster gewijzigd. Andere vensters, zelfs van hetzelfde programma, zullen de nieuwe indeling niet gebruiken. De optie Bureaublad betekent dat u een indeling per bureaublad hebt.

In de sectie sneltoetsen kunt u kiezen welke sneltoetsen worden gebruikt voor het omschakelen van de indeling. Sneltoetsen kunnen alleen modifier-toetscombinaties zijn (&ie; &Ctrl;&Shift;, niet-modifiertoets (&ie; &Ctrl;&Shift;K) of u kunt beide gebruiken.

#### Sneltoetsen alleen met modifier

Deze sneltoetsen worden afgehandeld door X.org (niet &Qt;/&kde;) en worden geconfigureerd in het tabblad Geavanceerd. De lijst met sneltoetsen is vast maar u kunt uw eigen toetsen definiëren als u weet hoe xkb-regels en overeenkomsten kunt wijzigen. Bedenk wel dat als u xkb-overeenkomsten wijzigt om ook xorg.xml regel te wijzigen omdat &kxkb; daar de configuratieinformatie vandaan haalt.

Het nadeel van deze benadering is dat het schakelen wordt gedaan op toets indrukken en niet op toets loslaten zodat ⪚ als u sneltoets configurrert als &Ctrl;&Shift; uw andere sneltoetsen die beginnen met deze combinatie zouden kunnen stoppen met werken. Zie X.org bug 865

Als uw indeling een derde niveau van tekens heeft dan kunt u de sneltoets ervoor ook hier configureren.

#### Standaard sneltoetsen

Deze sneltoetsen worden afgehandeld door &Qt;/&kde; en staan meer flexibele toetscombinaties toe.

Het nadeel van deze benadering is dat de standaard sneltoetsen niet werken als het u een popup-venster open hebt (zoals afrolcombodoos

### Geavanceerd

Met de xkb-opties kunt u het gedrag van uw toetsenbord veranderen. Deze opties worden niet door &kxkb; afgehandeld, maar doorgezet naar de xkb-extensies.

## Probleemoplossing

### Veelvoorkomende problemen

Als u naar een bepaalde indeling overschakelt en bepaalde lettertekens verschijnen tijdens het typen niet op uw scherm, controleer dan uw lokalisatie-instellingen. Deze vindt u in `~/.i18` of `/etc/sysconfig/i18n`. Uw lokalisatie moet een tekenset hebben die alle tekens van de door u gekozen indeling bevat. Bijvoorbeeld, om Oekraïnse tekens te kunnen typen moet u tekenset KOI8-U, CP1251 of UTF-8 hebben. Voor het Euroteken in de West-Europese indeling heeft u tekenset ISO8859-15 nodig. UTF-8 is een goede keuze voor de meeste talen als u dit probleem tegenkomt.

## Bestanden en indelingbeschrijvingen

### xkb-bestanden en -indelingen

Alle beschikbare toetsenbordindelingen, variaties en opties zijn beschreven in `usr/share/X11/rules/xorg.xml` en de indelingen zelf in `/usr/share/X11/symbols` Opmerking: de locatie van deze bestanden kan verschillen, afhankelijk van uw besturingssysteem en distributie.

## Dankbetuigingen en licenties

&kxkb; wordt momenteel ontwikkeld en onderhouden door &Andriy.Rysin; &Andriy.Rysin.mail;. Verschillende personen hebben gewerkt aan kxkb:

- Shaheed Haque srhaque@iee.org

- Ilya Konstantinov kde-devel@future.galanet.net

&meld.fouten; &vertaling.rinse;&vertaling.freek; &underFDL; &underGPL;