# Podręcznik użytkownika &kxkb;

## Wprowadzenie

&kxkb; jest narzędziem do łatwego przełączania się pomiędzy różnymi układami klawiatur w środowisku &kde;. Bazuje ono na rozszerzeniu X11 xkb. Pozwala na użytkowanie różnych układów klawiatur podczas wprowadzania tekstu. &kxkb; posiada wskaźnik układu wyświetlany na tacce systemowej.

## Korzystanie z &kxkb;

### Informacje początkowe

&kxkb; uruchamia się automatycznie podczas uruchamiania systemu i jest widoczne w tacce systemowej jako ikona z flagą i dwu- lub trzyliterowym skrótem nazwy układu klawiatury, o ile używany jest więcej niż jeden układ klawiatury albo gdy opcja Pokaż wskaźnik dla pojedynczego układu jest włączona.

Podczas działania &kxkb; można przełączać się pomiędzy różnymi układami klawiatury klikając ikonę na tacce systemowej lub wciskając zdefiniowanąkombinację klawiszy. Naciśnięcie kombinacji klawiszy lub kliknięcie na ikonę powoduje przełączenie się do następnego aktywnego układu. Naciśnięcie prawego przycisku myszy na ikonie &kxkb; w tacce systemowej powoduje rozwinięcie listy z dostępnymi układami klawiatur, z której można wybrać wymagany układ.

Klikając prawym przyciskiem myszy na ikonie &kxkb; w tacce systemowej można również dokonać konfiguracji programu wybierając z listy Konfiguracja... . Konfiguracji możemy również dokonać otwierając Centrum Sterowaniai wybierając Dostępność/Układ klawiatury. Opcjonalnie moduł ten można uruchomić z linii poleceń wydając komendę `kcmshell keyboard_layout`.

## Konfiguracja &kxkb;

### Informacje ogólne

Na konfigurację &kxkb; składają się trzy karty: Układ, Opcje przełączania i Opcje Xkb. Karty Układ i Opcje Xkb są od siebie niezależne. Na karcie Układ użytkowniki wybiera układy, z których chce korzystać oraz związane z nimi opcje. Karta Opcje przełączania definiuje sposób przełączania. Karta Opcje Xkb definiuje ustawienia rozszerzenia systemowego z którego korzysta &kxkb;. Opcje Xkb są właściwościami systemu X i nie są wykorzystywane w żaden sposób przez &kxkb; - on dokonuje tylko ich ustawienia.

Konfiguracja &kxkb; nie wprowadza żadnych zmian w plikach konfiguracyjnych serwera XFree86. Natomiast ustawienia Układu klawiatury z konfiguracji serwera XFree86 są zastępowane przez ustawienia programu &kxkb; jeżeli opcja `Włącz układy klawiatury` jest włączona.

Aby wrócić do konfiguracji Układu z XFree86 należy wyłączyć zarówno opcję `Włącz układ klawiatury` w zakładce Układ jak również `Włącz opcję xkb` w zakładce Opcje Xkb (ten sam efekt można osiągnąć włączając opcję `Przywróć poprzednie ustawienia` i wyłączając pozostałe opcje Xkb).

Program &kxkb; większość swoich akcji wykonuje poleceniem `setxkbmap`. Możesz zaobserwować to w polu "Polecenie", gdy klikasz na zadany Układ i gdy na zakładce Opcje xkb zaznaczona jest akcja do wykonania.

### Konfiguracja układu

Karta układ Karta Układ

W zakładce Układ, po lewej stronie okna, znajduje się lista dostępnych układów w systemie. Aby uaktywnić układ przenieś go do listy aktywnych układów, znajdującej się po prawej stronie. Możesz również zmieniać kolejność w jakiej układy klawiatur będą przełączane. Pierwszy układ na liście staje się jednocześnie układem domyślnym.

Niektóre układy klawiatury mają dostępne różne warianty. Warianty te zazwyczaj reprezentują różne mapowania klawiszy dla tego samego języka. Na przykład, układ ukraiński może mieć warianty: basic (podstawowy), winkeys (jak w Windows), typewriter (jak w maszynach do pisania).

Ustawienia modelu klawiatury są niezależne od jej układu i odnoszą się do modelu "sprzętowego". Nowe klawiatury dostarczane obecnie z komputerami odpowiadają modelowi "Zwykła 104-klawiszowa PC". To ustawienie jest najlepszym wyborem, jeżeli nie wiesz jaki model klawiatury posiadasz.

Możesz również określić Opcje przełączania dla danego układu w zakładce o tej samej nazwie. Domyślnie sposób przełączania jest ustawiony jako `Globalny`, znaczy to że wszystkie programy korzystają z tego samego układu klawiatury, który jest ustawiony w systemie jako domyślny. Opcja `Program` powoduje, że każdy z programów może mieć przypisany własny układ, który jest włączany po jego uruchomieniu. Opcja `Okno` pozwoli na przypisanie własnego układu dla każdego otwartego okna, nawet jeżeli każde z nich należy do tego samego programu.

Jeżeli na listę aktywnych układów podczas konfiguracji klawiatury przez kxkb dodasz tylko jeden układ , a następnie opuścisz program, wówczas ikona flagi układu nie pojawi się na tacce systemowej. Aby włączyć ikonę należy włączyć opcję `Pokaż wskaźnik dla pojedynczego układu`.

Jeżeli lista wybranych układów jest pusta wtedy opcja Włącz układy klawiatury zostanie wyłączona

### Opcje przełączania

Karta Opcji Przełączania Karta opcji przełączania

Wyświetl wskaźnik dla jednego układu.

- Pokazuje ikonę w zasobniku systemowym, nawet wtedy gdy dostępny jest tylko jeden układ klawiatury.

Wyświetl flagę kraju

- Pokazuje flagę państwa w tle nazwy układu na ikonie w zasobniku systemowym.

Polityka przełączania

- Jeżeli wybrana zostanie sposób przełączania Program lub Okno, to zmiana układu klawiatury będzie odnosiła się jedynie do bieżącego programu lub okna. Sposób Global spowoduje iż wybrany układ będzie dotyczył wszystkich okien i programów.

Przełączanie ostatnich układów

- Jeżeli użytkownik korzysta z więcej niż dwóch układów, to opcja Przełączanie ostatnich układów spowoduje iż zmiana układu za pomocą skrótu klawiszowego lub kliknięcia na ikonie, będzie dokonywana pomiędzy kilkoma ostatnio wykorzystywanymi układami. Można zdefiniować liczbę tych układów w polu: Liczba przełączanych układów. Dostęp do wszystkich układów jest oczywiście możliwy po kliknięciu prawym przyciskiem myszki na ikonie &kxkb;.

### Opcje konfiguracyjne XKB

Karta Xkb Karta Xkb

W karcie Opcje Xkb możesz aktywować opcje odpowiedzialne za zachowanie się używanej klawiatury.Opcje te nie są zarządzane przez &kxkb; ale mogą pozwolić dostosować ustawienia klawiatury odpowiednio do Twoich potrzeb. Można tutaj skonfigurować rozszerzenie Xkb zamiast ręcznie modyfikować plik konfiguracji X11.

## Rozwiązywanie problemów

### Znane problemy

Jeżeli przełączysz się do któregoś z układów i nie możesz odnaleźć niektórych znaków sprawdź dokładnie lokalne ustawienia - np. `~/.i18n` lub `/etc/sysconfig/i18n`. Ustawienia regionalne dostępne przed uruchomieniem programów KDE muszą zawierać ustawienia kodowania znaków zgodne z ustawionym układem klawiatury. Na przykład: aby wpisać symbole ukraińskie musi być ustawione kodowanie znaków KOI8-U, CP1251 lub UTF-8. Ostatnie ustawienie jest dobrym wyborem dla większości języków, w których występuje taki problem.

Jeżeli kxkb nie przełącza się do innego układu za pomocą skrótu klawiszowego, przełączanie zaś za pomocą kliknięcia na ikonę działa, może to oznaczać, że układ nie zawiera klawisza przypisanego w skrócie.

W XFree86 do wersji 4.3.0 nie-łacińskie układy jednocześnie zawierały łacińskie sekcje, i były dla nich domyślne, i dlatego naciśnięcie &Ctrl;&Alt;k zawsze oznaczało właściwą kombinację. Od wersji 4.3.0 wszystkie układy domyślnie zawierają tylko jedną sekcję i dlatego nie-łacińskie układy mogą tutaj nie działać.

Możliwe rozwiązania:

1. dodaj swój układ do listy $nonlatin lub $oldlayouts w pliku `/etc/X11/xkb/rules/xfree86` lub innego, zawierającego reguły xkb w Twoim komputerze.

2. Zmień skrót na coś niezależnego od języka, np. &Ctrl;Menu

3. Włącz opcję dołączenia sekcji us w Twoim układzie (podobne do rozwiązania nr 1).

## Pliki opisu układów

### Pliki układów xkb

Wszystkie dostępne układy opisane są w pliku `/etc/X11/xkb/rules/xfree86.lst` (i `/etc/X11/xkb/rules/xfree86.xml` od wersji XFree86 4.3.0), pliki układów można znaleźć w katalogu `/etc/X11/xkb/symbols/pc` (lub `/etc/X11/xkb/symbols` dla wersji XFree86 4.2.x i starszych). Proszę pamiętać, że lokalizacja tych plików może być inna w zależności od posiadanego systemu czy dystrybucji.

&kxkb; używa obecnie rozszerzenia xkb w miejsce xmodmap, tak więc aby zdefiniować swój układ musisz wziąć jeden z nich z katalogu `/etc/X11/xkb/symbols`, który będzie najbardziej zbliżony do wersji, którą chcesz otrzymać (lub `/etc/X11/xkb/symbold/pc` dla XFree86 4.3.0), zmienić nazwę na taką jaką chcesz i zmienić zawartość. Następnie dodaj tę nazwę do pliku `/etc/X11/xkb/rules/xfree86.lst` (dla wersji XFree86 4.3.0 lub późniejszej dobrym rozwiązaniem jest dodanie tej nazwy również do pliku `/etc/X11/xkb/ruls/xfree86.xml` - niektóre programy już z niego korzystają, &kxkb; jeszcze nie) kxkb pobierze nowe nazwy przy ponownym uruchomieniu. Uwaga: aby edytować te pliki musisz mieć uprawnienia administratora.

## Zasługi i licencje

Obecnym opiekunem i programistą &kxkb; jest Andriy Rysin rysin@kde.org. Wiele innych osób pracowało nad kxkb:

- Shaheed Haque srhaque@iee.org

- Ilya Konstantinov kde-devel@future.galanet.net

&underFDL; &underGPL;