# Podręcznik programu &kpatience;

## Wprowadzenie

Aby układać pasjansa, potrzebujesz cierpliwości (z ang. patience - pasjans, ale też cierpliwość). W przypadku łatwiejszych gier, gdzie powodzenie zależy wyłącznie od kolejności ułożenia się kart, cierpliwość jest jedyną rzeczą, jakiej potrzebujesz.

Są jednak również takie pasjanse, gdzie, aby wygrać, musisz planować strategię i myśleć z wyprzedzeniem.

Wspólną cechą wszystkich pasjansów jest to, że musisz układać karty w określonej kolejności, przenosząc je i zmieniając ich układy.

## Zasady

Gra karciana wymaga jednej lub dwóch talii, z których każda zawiera 52 karty i cztery kolory:

| Trefl
| Pik
| Kier
| Karo

Każdy z kolorów zawiera następujące figury: as, dwójka, trójka, czwórka, piątka, szóstka, siódemka, ósemka, dziewiatka, dziesiątka, walet, dama, król.

Wszystkie karty ułożone kolejno nazwijmy "rodziną". Właściwa rodzina składa się z kart tego samego koloru (np. tylko pików). Mieszaną rodzinę tworzą naprzemiennie czarne kolory (piki i trefle) i czerwone (kiery i kara).

Jeśli rodzina nie jest kompletna, nazywana jest sekwensem.

Pole gry programu &kpatience;

Typowe pasjanse różnią się tylko kilkoma elementami. Tutaj powiemy o nich kilka słów.

1. Pula

- Na początku każdej gry wszystkie karty w talii są tasowane. Ale nie we wszystkich grach wszystkie karty są rozdawane; niektóre zostają w talii. Są one odłożone w tak zwanej puli, którą łatwo zauważyć, ponieważ w większości gier, jest to jedyna kupka kart pokazujących rewers.

  Jeśli żadna z kart nie jest odwrócona rewersem do góry, rozdane zostały wszystkie karty i nie istneje pula kart. Takie gry należą do najtrudniejszych, ponieważ po rozpoczęciu gry nie ma szansy dalsze losowe rozdania.

2. Stos zrzutu

- Wiele gier, po kliknieciu na pulę, odkłada karty najpierw na stos zrzutu.

  Stamtąd możesz wziąć odkrytą kartę i użyć jej w grze.

3. Stół

- Stół to miejsce, gdzie docelowo powinieneś ułożyć wszystkie karty. Wygrywasz, jeśli wszystkie karty znajdą się tam w odpowiedniej kolejności.

  W większości gier miejsca te są na początku puste, ale program &kpatience; niekiedy sam przekłada tam pasujące karty.

4. Stosy gry

- To miejsca, gdzie sam porządkujesz karty. Reguły układania kart różnią się w zależności od gry. Niekiedy pokazywane są tam wszystkie karty, czasami nie. W niektórych grach możesz przenosić niektóre karty, w innych wszystkie. Po szczegóły zajrzyj do odpowiednich rozdziałów podręcznika.

### Zasady ogólne

Korzystanie z menu jest zbyt proste, by je tutaj opisywać.

### Klondike

Klondike jest najbardziej znanym pasjansem - prawdopodobnie dlatego, że dołączany jest do systemów operacyjnych. Do gry używa się jednej talii.

Celem Klondike jest ułożenie na stole wszystkich kart w jednym kolorze od asa do króla. Jest to dość proste, dopóki karty na stosach gier leżą odkryte.

W obszarze przekładania kart, muszą one być ułożone malejąco i naprzemiennie kolorami. Możesz przenosić całe sekwensy lub ich części, jeśli jego pierwsza karta pasuje w innym miejscu.

W wolnym miejscu możesz umieścić króla w dowolnym kolorze, lub rozpoczynający się od niego sekwens.

Kiedy klikniesz na puli, jedna karta zostanie przeniesiona na stos zrzutu, skąd możesz przełożyć ją na stosy gry lub na stół. Jeśli pula jest pusta, możesz przenieść tam cały stos zrzutu, klikając na pustej puli.

Możesz bez ograniczeń przeglądać karty w puli, ale pamiętaj, że przegrasz, jeśli nie znajdziesz karty do przeniesienia i jeśli nowe rozdanie nie pomoże w znalezieniu rozwiązania pasjansa.

### Dziadek

Ta gra została pokazana Paulowi przez jego dziadka, stąd jego nazwa (ang. grandfather - dziadek). Żaden inny zestaw pasjansów nie zawiera tego pasjansa.

Dziadek rozdaje talię kart na siedem stosów gry, a po pierwszym rozdaniu niektóre karty w każdym stosie są obrócone rewersem do góry.

Celem jest ułożenie wszystkich kart rosnąco, kolorami.

Możesz przenosić każdą kartę na każdy stos, jeśli tam pasuje w taki sposób, by stworzyć sekwens w kolejności malejącej. Możesz na przykład przenieść pięć kierów na sześć kierów, niezależnie od tego, ile kart znajduje się na pięciu kierach. Jedynie sześć kierów musi znajdować się na szczycie stosu.

W wolnym miejscu możesz umieścić króla (niezależnie od ilości znajdujacych się na nim kart)

Jeśli nie da się już przenieść żadnych kart, możesz przetasować je do dwóch razy. Wszystkie karty znajdujące się na stole, pozostają tam, ale karty na stosach gry będą również przetasowane, dając nową szansę na znalezienie rozwiązania.

Chociaż zasady są proste i pozwalają na wiele ruchów, to osiągnięcie zwycięstwa nie jest łatwe. Nie odbiera to jednak przyjemności z samego grania.

### Asy

Ten pasjans ma bardzo proste zasady, ale ciężko go ułożyć. Wykorzystuje się jedną talię, a celem jest ułożenie na stole wszystkich kart, prócz asów. Finalnie, na każdym stosie gry powinien pozostać jeden as.

Każda górna karta, która jest w tym samym kolorze (np. pik) i ma wartość mniejszą niż inna górna karta (np. szóstka i czwórka pik), może być, przez kliknięcie, przeniesiona na stół.

Jeśli nie ma więcej możliwości przeniesienia kart na stół, możesz, klikając na pulę, dołożyć do każdego stosu gry jedną kartę.

Na pusty stos możesz przenieść każdą kartę ze szczytu stosu. Korzystaj z tego, aby dostać się do kart, które możesz ułożyć na stole.

Dla tego pasjansa niedostępna jest funkcja automatycznego upuszczania.

### Freecell

W tym pasjansie używa się jednej talii. W lewym górnym rogu masz cztery puste komórki. Obok znajdziesz cztery stosy stołu, a pod nimi - osiem stosów gry.

Celem gry jest umieszczenie wszystkich kart na stole, rosnąco i kolorami. Przeważnie się to udaje, gdyż prawdopodobieństwo ułożenia tego pasjansa to około 99.9% (jeśli chcesz wiedzieć, to z pierwszych 32000 rozdań, nierozwiązywalne jest rozdanie 11982).

Na stosach gry musisz układać malejące, naprzemienne kolorami (czerwone i czarne) sekwensy. W pustych komórkach możesz umieścić każdą kartę.

Przenosić możesz tylko pojedyncze karty, znajdujace się na szczycie stosu lub komórki. Sekwensy mogą być przenoszone, jeśli jest wystarczająco dużo miejsca (wolne komórki lub wolne stosy gry), gdzie możesz umieścić karty.

Przenoszenie sekwensów będzie obsługiwane przez program &kpatience;, przy odpowiedniej ilości miejsca. Maksymalna liczba kart, które możesz przenieść, obliczana jest, jak następuje:

(#{wolne komórki} + 1) * 2#{wolne stosy}

W celu ułożenia tego pasjansa, zaleca się zbieranie kart z sekwensów w takiej samej kolejności, w jakiej powinny być ułożone na stole (najpierw asy, później dwójki, itd.)

Powinieneś starać się utrzymać jak największą liczbę wolnych komórek i/lub stosów gry, abyś mógł budować tak długie sekwensy, jak to tylko możliwe.

### Grób Napoleona

W tym pasjansie korzysta się z jednej talii. Celem jest ułożenie wszystkich kart na stole w kolejności rosnącej, bez przejmowania się kolorami.

Stół składa się z pięciu stosów, ułożonych w X. W jego czterech rogach musisz budować sekwensy, rozpoczynające się od siódemek i kończące królem.

Środkowy stos przeznaczony jest na cztery sekwensy od szóstek do asa. Kolor nie ma tutaj znaczenia.

Pozostałe cztery stosy służą do tymczasowego układania pojedynczych kart. Z puli kart korzystasz tylko raz.

Funkcja automatycznego upuszczania kart nie jest tutaj dostępna.

### Mod3

W grze Mod-3 używasz dwóch talii. Celem jest ułożenie wszystkich kart w trzech rzędach. Musisz w nich budować sekwensy z tych samych kolorów. W pierwszym rzędzie musisz utworzyć sekwens 2-5-8-B, w drugim - 3-6-9-D, a w trzecim - 4-7-10-K. W każdym sekwensie kolor musi być identyczny, tak więc możesz położyć pięć kierów tylko na dwa kiery.

Czwarty rząd to jednocześni stos zrzutu i stos gry. W pustym polu możesz umieścić każdą kartę z pierwszych trzech rzędów lub jedną z góry czwartego rzędu.

Asy możesz układać na stosach asów na szczycie puli. Korzystasz z nich w czasie gry, tak więc masz punkt wyjścia do tworzenia wolnych pól.

Jeśli nie da się już przenieść żadnej karty, możesz dobrać nowe do czwartego rzędu, klikając na puli.

Funkcja automatycznego upuszczania kart nie jest tutaj dostępna.

### Kalkulacje

W tej grze korzystasz z jednej talii, a jej celem jest ułożenie wszystkich kart na czterech stosach stołu w kolejności rosnącej, bez koniecznosci dbania o kolory kart.

Na stole musisz przestrzegać kolejności:

> Pierwszy stos | A-2-3-4-5-6-7-8-9-10-J-Q-K
> Drugi stos | 2-4-6-8-10-Q-A-3-5-7-9-J-K
> Trzeci stos | 3-6-9-Q-2-5-8-J-A-4-7-10-K
> Czwarty stos | 4-8-Q-3-7-J-2-6-10-A-5-9-K

Karty ze szczytu puli mogą być umieszczane na każdym ze stosów gry. Ułatwia to układanie kart na stole.

### Cyganka

W tej grze korzystasz z dwóch talii. Jej celem jest ułożenie na stole wszystkich kart w kolejności rosnącej.

Karty na stosach gry muszą być układane malejąco, naprzemiennie czerwone i czarne. Możesz przenosić tylko sekwensy lub pojedyncze karty. W wolnym polu mozesz umieścić każdą kartę lub sekwens.

Jeśli nie możesz przenieść więcej kart, kliknij na puli, aby na każdym stosie gry umieścić nowy zestaw kart.

Korzystając z funkcji Cofnij, znacznie ułatwiasz sobie grę, ponieważ po kliknięciu na puli, niektóre z podjętych decyzji mogą okazać się błędne.

### Czterdzieści osiem

W tej grze korzystasz z dwóch talii. Jej celem jest ułożenie na stole wszystkich kart w kolejności rosnącej.

Karty na stosach gry muszą być układane malejąco, zgodnie z kolorami. Tak więc możesz umieścić piątkę tref na szóstce trefl.

Na szczyt stosu możesz przenieść tylko pojedyncze karty. W pustym polu możesz umieścić dowolną kartę.

Klikając na puli, umieszczasz kartę na stosie zrzutu, skąd możesz przełożyć ją na stos gry lub stół (to zrobi za Ciebie program &kpatience;). Jeśli pula jest wyczerpana, możesz przenieść tam wszystkie karty ze stosu zrzutu. Zadziała to tylko raz; gra się kończy po ponownym wyczerpaniu puli.

Ten pasjans jest dość trudny do ułożenia, ale przy odrobinie doświadczenia powinno Ci się to udać, zwłaszcza, jeśli do skorygowania swoich decyzji (i decyzji programu &kpatience;, umieszczającego karty na stole) korzystasz od czasu do z funkcji Cofnij.

### Simple Simon

W tym pasjansie używasz jednej talii. Celem jest ułożenie na stole wszystkich kart kolorami.

Na stosach gry budujesz sekwensy. W zasadzie nie musisz się martwić o kolory, ale sekwensy możesz przenosić tylko, jeśli są częścią sekwensu złożonego z tego samego koloru. (tzn. możesz przenieść szóstkę pik tylko, jeśli na niej leży piątka pik, ale nie piątka kier).

Karty mogą być przenosone na stół tylko jeśli wszystkie 13 kart sekwensu jest ułożonych jedna na drugiej na stosach gry.

#### Podpowiedź

Powinieneś tak szybko, jak to możliwe usunąć karty z prawego stosu, aby otrzymać pusty stos do tyczasowego układania kart, ponieważ możesz tam umieścić każdą kartę.

Jeśli jest dość wolnego miejsca, w pustych polach możesz układać sekwensy niezależnie od koloru. Jeśli w sekwensie znajdują się wszystkie karty, możesz sortować je według koloru, a następnie przenieść je na stół.

### Yukon

W tym pasjansie korzystasz z jednej talii. Celem gry jest ułożenie wszystkich kart kolorami, w kolejności rosnącej.

Sekwensy na stosach gry muszą być rosnące, a kolor kart naprzemiennie czerwony i czarny. Możesz przenieść każdą odkrytą kartę, niezależnie od tego, ile kart na niej się znajduje. Tak więc możesz położyć piątkę kier na szóstce pik, jeśli znajduje się ona na szczycie stosu.

W pustym polu możesz umieścić króla w dowolnym kolorze (niezależnie od ilości kart, które się na nim znajdują)

### Zegar

Jest to łatwy pasjans i po chwili eksperymentowania powinieneś być w stanie rozwiązać większość układów. Używasz w nim jednej talii, a celem jest ułożenie kart rosnąco, kolorami.

Stół znajduje się po prawej stronie, a składa się z 12 stosów, ułożonych w kształt zegara. As umieszczony jest na 1.00, walet na 11.00, a dama na 12.00 godzinie.

Obok zegara znajdziesz 8 stosów gry, a na każdym 5 kart. Na stosach gry budujesz malejące sekwensy; kolor kart nie ma znaczenia. W każdym ruchu przenosisz tylko jedną kartę.

Funkcja automatycznego upuszczania kart nie jest tutaj dostępna.

### Kings

Tutaj używasz dwóch talii. Karty są rozdawane w ten sposób, że poniżej każdego stosu gry znajduje się król. Karty między królami są rozkładane na jednym z nich (pierwsze karty są oczywiście układane na pierwszym królu). W ten sposób możesz otrzymać stosy o bardzo różnych długościach.

Celem gry jest ułożenie na stole (po prawej stronie stosów gry) wszystkich kart rosnąco, kolorami.

Karty w sekwensach na stosach gry muszą być ułożone malejąco, naprzemiennie czerwone i czarne. Kilka kart można przenosić tylko, jeśli są częścią naprzemiennego sekwensu.

W 8 wolnych komórkach, u góry pola gry, możesz tymczasowo umieszczać pojedyncze karty. Na wolnym stosie gry możesz umieścić każdą kartę lub sekwens.

### Spider

Ten pasjans wymaga dwóch talii. Kart są rozdawane na 10 stosów gry, każdy po 5 lub 6 kart.

Na stosach gry, karta może być umieszczona na innej karcie dowolnego koloru, ale wyższej wartości. Rosnący sekwens kart tego samego koloru może być przeniesiony, z jednego stosu gry na inny.

Celem gry jest ułożenie wszystkich kart kolorami w kolejności malejącej (od króla) na którymkolwiek stosie gry. Po osiągnięciu tego warunku, zestaw taki jest przenoszony do lewego, dolnego rogu okna.

Poziom trudności decyduje o ilości rozdawanych kolorów - Łatwy wykorzystuje jeden kolor, Średni - dwa kolory, Trudny - cztery kolory. Gra jest łatwa do ułożenia na najniższym poziomie, ale bardzo trudna na najwyższym.

### Golf

W tym pasjansie używasz jednej talii. Celem gry jest przeniesienie wszystkich kart z tablicy na stół.

Rozkład gry Golf jest bardzo przejrzysty. Na początku pojawia się tablica z siedmioma kolumnami, zawierającymi każda po pięć kart. Poniżej znajduje się pula i stół.

Gra w Golf jest łatwa, ale aby wygrać trzeba użyć pewnej strategii. Grają karty u podstawy każdej kolumny tabeli. Dostępne karty są układane na górnej karcie stołu, w malejących lub rosnących sekwencjach, niezależnie od koloru. Jeśli ruch jest niemożliwy, wówczas można przenieść kartę z puli na stół. Gra kończy się, gdy wszystkie karty z puli są rozdane i niemożliwy jest jakikolwiek ruch.

## Podziękowania i licencja

Prawa autorskie do programu &kpatience; 1995-2000 Paul Olav Tvete

Praw autorskie do programu &kpatience; 2001 Stephan Kulow coolo@kde.org

Freecell Solver jest autorstwa Shlomi Fish shlomif@vipe.technion.ac.il

Prawa autorskie do dokumetacji 2000 Paul Olav Tvete

Aktualizacja dokumentacji dla KDE 2.0 - Michael McBride mpmcbride7@yahoo.com

Dokumentacja programu &kpatience; 2.0 (KDE 2.1) - Maren Pakura maren@kde.org

Weryfikacja i uaktualnienie polskiego tłumaczenia: Paweł Dąbekpdabek@onet.pl

&underFDL; &underX11License;
&documentation.index;