# Podręcznik &kverbos;

## Wprowadzenie

Z pomocą &kverbos; użytkownik może się nauczyć odmiany czasowników hiszpańskich. Program podaje czasownik oraz czas, a użytkownik ma wprowadzić odpowiednie formy. Program poprawia wprowadzone odpowiedzi oraz dostarcza podpowiedzi. Użytkownik może edytować listę czasowników do nauczenia. Program może automatycznie budować odmianę czasowników regularnych. Czasowniki nieregularne muszą być wprowadzone ręcznie przez użytkownika. Jeśli odmiana czasownika jest niejasna, wykorzystywane są źródła dostępne na internecie: http://csgrs6k1.uwaterloo.ca/~dmg/lando/verbos/con-jugador.html.

Najbardziej interesującą funkcją dodaną w jednej z najnowszych wersji jest użycie programu &kfeeder;. Jest to osobny program, który użytkownik musi doinstalować sam, jeśli chce z niego skorzystać. Jeśli program został zainstalowany, postęp w nauce zostanie wyświetlony w programie &kfeeder;. Gdy użytkownik będzie robił postępy w nauce, pies będzie biegał oraz dostanie kości do jedzenia. W przeciwnym wypadku, pies będzie przeważnie leżał.

## Korzystanie z &kverbos;

Oto zrzut ekranu programu &kverbos; To okno jest wyświetlane zaraz po uruchomieniu programu.

Po uruchomieniu programu wyświetlane jest to okno. Jest to główne okno programu, w którym użytkownik może ćwiczyć odmianę czasowników. Aktualnie żaden plik z czasownikami nie jest wczytany, więc program nie może podać czasownika. Najpierw użytkownik musi otworzyć plik korzystając z menu Plik Otwórz albo może sam wprowadzić czasowniki poprzez opcję Edycja Wpisz nowy czasownik.

Oto zrzut ekranu &kverbos; z wczytanym plikiem z czasownikami Tutaj widać główne okno z wczytanym plikiem z czasownikami.

Po otwarciu przez użytkownika pliku z czasownikami, program podaje jeden z nich naraz. Użytkownik może wprowadzić odpowiedź do pól tekstowych.

- Ten przycisk powoduje wyczyszczenie wszystkich wprowadzonych odpowiedzi użytkownika.

- Za pomocą tego przycisku użytkownik może sprawdzić wprowadzoną odpowiedź. Błędnie odmienione czasowniki zostaną podkreślone. W ten sposób użytkownik może wprowadzić poprawną odpowiedź następnym razem. Jeśli jedna z wprowadzonych odmian nie była poprawna, czasownik nie może zostać uznany za poprawny.

- Jeśli użytkownik chce zobaczyć odpowiedź, może użyć przycisku Rozwiązanie. Poprawne odpowiedzi zostaną wyświetlone w polach tekstowych. Jeśli użytkownik skorzystał z tego przycisku, czasownik nie może zostać uznany za poprawny.

- Ostatni przycisk w tym rzędzie może spełniać dwie funkcje.

  Jeśli użytkownik naciśnie ten przycisk, a odmiany czasowników nie zostały jeszcze poprawione, przycisk będzie dział tak jak przycisk 'Poprawnie'. Odmiany czasowników zostaną poprawione, a użytkownik będzie mógł sprawdzić czy jego odpowiedzi były prawidłowe. Jeśli użytkownik chce kontynuować, musi nacisnąć ten przycisk ponownie.

  W przypadku gdy czasowniki zostały już poprawione, naciśnięcie przycisku spowoduje przejście programu do następnego czasownika. Oznacza to, że inny czasownik jest wybierany i podawany użytkownikowi.

Drugi rząd przycisków pozwala użytkownikowi na wprowadzenie hiszpańskich znaków specjalnych, które najczęściej nie mogą być wprowadzone z klawiatury.

Na pasku stanu programu są wyświetlane informacje o postępie nauki użytkownika. Użytkownik może sprawdzić ile czasowników przećwiczył oraz ile z nich zostało wprowadzonych poprawnie. Może także zobaczyć ile czasowników jest przechowywanych w aktualnie otwartym pliku oraz jaka nazwa użytkownika została wprowadzona.

Pasek postępu dostarcza kolejnych informacji użytkownikowi. Można tam sprawdzić ilość poprawnych odpowiedzi jako procent wszystkich przećwiczonych słówek.

## Wykaz poleceń

### Główne okno &kverbos;

Oto zrzut ekranu &kverbos; z wczytanym plikiem z czasownikami Tutaj widać główne okno z wczytanym plikiem z czasownikami.

#### Menu Plik

&Ctrl;N Plik Nowy

- Tworzy nowy dokument. Oznacza to, że czasowniki na aktualnej liście są usuwane. Liczba czasowników jest ustawiana na 0.

&Ctrl;O Plik Otwórz

- Otwiera plik z czasownikami. Zostaje wyświetlone okno wyboru pliku i użytkownik może wybrać jeden z plików z czasownikami. Użytkownik musi się upewnić, że jest to faktycznie plik z czasownikami. Nie ma żadnego domyślnego pliku, który byłby dostarczany z programem. Użytkownik musi sam wprowadzić własne czasowniki lub pobrać plik z czasownikami ze strony programu &kverbos;.

Plik Otwórz standardowy plik czasowników

- Otwiera plik z czasownikami, który jest dostarczany razem z &kverbos;. Użytkownik może skorzystać z tego pliku, jeśli nie chce wprowadzać własnych czasowników.

&Ctrl;S Plik Zapisz

- Zapisuje dokument. Zostaje wyświetlone okno wyboru pliku, w którym użytkownik może wybrać nazwę dla pliku z czasownikami. Jeśli końcówka nazwy pliku to `.htm` lub `.html`, lista czasowników jest zapisywana jako plik &HTML;.

Plik Zapisz jako

- Zapisuje dokument. Zostaje wyświetlone okno wyboru pliku, w którym użytkownik może wybrać nazwę dla pliku z czasownikami. Jeśli końcówka nazwy pliku to `.htm` lub `.html`, lista czasowników jest zapisywana jako plik &HTML;.

&Ctrl;W Plik Zamknij

- Zamyka program.

Plik Nowe okno

- Otwiera kolejne (nowe) okno programu.

&Ctrl;Q Plik Zakończ

- Zamyka &kverbos;

#### Menu Edycja

Edycja Wpisz nowy czasownik

- Otwiera okno nowych czasowników, w którym można dodać nowe czasowniki do listy czasowników. To okno jest opisane w innym rozdziale tej dokumentacji.

Edycja Edytuj listę czasowników

- Otwiera okno z listą wszystkich czasowników, które aktualnie znajdują się na liście czasowników. Użytkownik może dokonać edycji tej listy. To okno jest opisane w innym rozdziale tej dokumentacji.

#### Menu Użytkownik

Użytkownik Nazwa użytkownika...

- Otwiera okno dialogowe, w którym można wpisać nazwę użytkownika.

Użytkownik Wyniki

- Otwiera okno, w którym użytkownik może sprawdzić liczbę sesji ćwiczeniowych, jakie odbył z programem oraz dziesięć najnowszych wyników.

#### Menu Ustawienia

Ustawienia Wyświetlaj pasek narzędzi

- Za pomocą tej opcji użytkownik może wybrać czy chce, aby pasek narzędzi był wyświetlany.

Ustawienia Wyświetlaj pasek stanu

- Za pomocą tej opcji użytkownik może wybrać czy chce, aby pasek stanu był wyświetlany. Na pasku stanu są wyświetlane takie informacje, jak liczba przećwiczonych czasowników czy nazwa użytkownika.

Ustawienia Konfiguracja KVerbos...

- Otwiera okno, w którym użytkownik może wybrać czasy, które chce przećwiczyć oraz tryb poprawiania. Więcej szczegółów znajduje się w rozdziale o tym oknie.

#### Menu Pomoc

&help.menu.documentation;

### Okno wprowadzania nowego czasownika

Oto zrzut ekranu okna wprowadzania nowego czasownika Tutaj widać okno wprowadzania nowego czasownika, w którym użytkownik może dodać nowe czasowniki.

To okno jest pomocne w przypadku tworzenia własnej listy czasowników lub dodawania nowych czasowników do już istniejącej listy czasowników. Można tutaj wprowadzić formę bezokolicznikową oraz jej znaczenie w obcym języku. Następnie należy podać czy jest to czasownik regularny, nieregularny czy może należy do jednej z grup czasowników hiszpańskich. Jeśli został wybrany czasownik nieregularny, należy wpisać nieregularne odmiany. Należy zachować ostrożność przy korzystaniu z tego okna oraz wprowadzaniu odmian czasowników, ponieważ program używa tych danych do automatycznej generacji odmian czasowników.

- To jest jedno z pól tekstowych, w których należy wprowadzić czasownik. Podobne pola służą wprowadzeniu form gerundio, participio czy innych.

- Za pomocą tej listy rozwijanej można wybrać typ wprowadzonego czasownika. Należy się upewnić czy został wybrany właściwy typ, gdyż od tego zależy właściwa praca programu.

  W języku hiszpańskim występują trzy typy regularnej koniugacji. Są one stosowane dla czasowników kończących się na -er, -ar oraz -ir. Wiele czasowników nie jest regularnych we wszystkich formach, jednak nie są kompletnie nieregularne. Te czasowniki są nazywane grupami czasowników i można je podzielić na kilka grup. Program może sam wygenerować odmiany dla regularnych czasowników oraz grup czasowników. Należy tylko podać, do której grupy czasownik należy. Pozostałe czasowniki są nieregularne i należy wpisać formy nieregularne. Wyboru grupy dokonuje się poprzez listę rozwijaną.

  regularny

- Należy wybrać tę opcję, gdy czasownik jest całkowicie regularny i kończy się na -ar, -er lub -ir.

nieregularny

- Należy wybrać tę opcję, jeśli czasownik nie należy do żadnej z grup opisanych poniżej. Zakładki staną się aktywne i będzie można wprowadzić wszystkie nieregularne odmiany.

e > ie

- Należy wybrać tę opcję dla czasowników zmieniających temat, w których e w temacie zamienia się na ie.

o > ue

- Należy wybrać tę opcję dla czasowników zmieniających temat, w których o w temacie zamienia się na ue.

u > ue

- Należy wybrać tę opcję dla czasowników zmieniających temat, w których u w temacie zamienia się na ue.

e > i

- Należy wybrać tę opcję dla czasowników zmieniających temat, w których e w temacie zamienia się na i.

c > qu

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli c występuje przed e, c jest zamieniane na qu. Przykładowe czasowniki: colocar, atacar.

g > gu

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli g występuje przed e, g jest zamieniane na gu. Przykładowy czasownik: pagar.

z > c

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli z występuje przed e, z jest zamieniane na c. Przykładowe czasowniki: cazar, alzar.

gu > gü

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli gu występuje przed e, gu jest zamieniane na gü. Przykładowy czasownik: averiguar.

c > z

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli c występuje przed o lub a, c jest zamieniane na z. Przykładowe czasowniki: vencer, zurcir.

g > j

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli g występuje przed o lub a, g jest zamieniane na j. Przykładowe czasowniki: coger, dirigir.

gu > g

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli gu występuje przed o lub a, gu jest zamieniane na g. Przykładowy czasownik: distinguir.

qu > c

- Czasownik z nieregularnością ortograficzną. Jeśli qu występuje przed o lub a, qu jest zamieniane na c. Przykładowy czasownik: delinquir.

akcent jak w enviar

- Czasownik, w którym akcent zmienia się w niektórych odmianach. Przykładowy czasownik: enviar.

akcent jak w continuar

- Czasownik, w którym akcent zmienia się w niektórych odmianach. Przykładowy czasownik: continuar.

brakujące i

- Niektóre czasowniki gubią akcentowane i w niektórych formach. Przykładowe czasowniki: taner, grunir, bullir.

- Jeśli zostanie wybrany nieregularny czasownik, zakładki zostaną aktywowane i będzie można wybrać zakładkę z nieregularnymi odmianami.

- W przypadku, gdy zostały wprowadzone jakieś nieprawidłowe informacje i należy je usunąć, za pomocą tego przycisku można wyczyścić dane w polach tekstowych jednej zakładki.

- Te przyciski służą do wstawienia odpowiedniego znaku hiszpańskiego do pola aktualnie aktywnego pola tekstowego. Najczęściej, wprowadzenie tych znaków z klawiatury jest niemożliwe.

- W celu wyczyszczenia wszystkich pól tekstowych na wszystkich zakładkach należy użyć tego przycisku.

- Wybiera czasownik poprzedni w kolejności w stosunku do aktualnego. Można oglądać oraz zmieniać informacje dla tego czasownika. Jeśli aktualnie wybrany czasownik jest pierwszy w kolejności, zostanie wybrany ostatni czasownik.

- Wybiera czasownik następny w kolejności w stosunku do aktualnego. Można oglądać oraz zmieniać informacje dla tego czasownika. Jeśli aktualnie wybrany czasownik jest ostatni w kolejności, zostanie wybrany pierwszy czasownik.

- Zamyka okno oraz powraca do głównego programu lub okna edycji listy czasowników, w zależności skąd zostało otwarte okno.

### Okno edycji listy czasowników

Oto zrzut ekranu okna edycji listy czasowników Tutaj widać okno edycji listy czasowników, w którym użytkownik może edytować listę czasowników.

Na liście widocznej w tym oknie są wyświetlone wszystkie czasowniki z aktualnego pliku z czasownikami. Jeśli nie ma żadnych czasowników w pliku lub nie jest otwarty żaden plik, lista będzie pusta. Można wybrać czasownik z listy, a następnie go edytować lub usnąć.

- Ten przycisk powoduje usunięcie wybranego czasownika z listy.

- Za pomocą tego przycisku można opuścić to okno. Wszystkie zmiany jakie zostały dokonane do tego momentu nie będą miały wpływu na listę czasowników głównego programu. Oznacza to, że lista czasowników głównego programu pozostanie niezmieniona.

- Wybrany czasownik zostanie otwarty do edycji. Okno wprowadzania nowego czasownika zostanie otwarte i wybrany czasownik zostanie wczytany do pól tekstowych. Podwójne kliknięcie na czasowniku ma taki sam efekt co ten przycisk.

- Za pomocą tego przycisku można zamknąć to okno. Wprowadzone zostaną zapisane w liście czasowników głównego programu.

### Okno nazwy użytkownika

Oto zrzut ekranu okna nazwy użytkownika Tutaj widać okno nazwy użytkownika, w którym użytkownik może wprowadzić swoje imię.

Użytkownik może tutaj podać swoje imię. Wprowadzone imię jest wybierane jako nowa nazwa użytkownika programu i będzie wyświetlane na pasku stanu programu. Naciśnij przycisk OK, aby potwierdzić wprowadzone imię. Naciśnięcie przycisku Anuluj, powoduje pozostawienie nazwy użytkownika bez zmian.

Program będzie przechowywał pewne informacje o postępie nauki użytkownika - liczbę sesji ćwiczeniowych, wyniki ostatnich dziesięciu sesji oraz listy z czasownikami, które ostatnio zostały poprawnie lub niepoprawnie wprowadzone.

Można sprawdzić te informacje w oknie Użytkownik Wyniki.

### Okno wyników użytkownika

Oto zrzut ekranu okna wyników użytkownika Tutaj widać okno wyników użytkownika, w którym użytkownik może sprawdzić swoje wyniki.

W tym oknie widać informacje, które program przechowuje pod podaną nazwą użytkownika. Po lewej stronie widać wyniki ostatnich dziesięciu sesji, a po prawej znajdują się listy z wyrazami, które zostały ostatnio poprawnie lub niepoprawnie wprowadzone. Czasownik pozostaje na liście poprawnie wprowadzonych czasowników przez pewien czas, a następnie jego status jest ponownie zmieniany na nienauczony. Czasowniki znajdujące się na liście niepoprawnie wprowadzonych czasowników będą sie pojawiały częściej. Pozostaną one na tej liście, dopóki nie zostaną wprowadzone poprawnie. Zostaną wtedy przeniesione do listy nienauczonych czasowników.

### Okno konfiguracji opcji

Oto zrzut ekranu okna konfiguracji opcji Tutaj widać okno konfiguracji opcji, w którym użytkownik może zmienić opcje programu.

W tym oknie można wybrać czasy, które będą ćwiczone. Tak więc jeśli użytkownikowi zależy na przećwiczeniu wybranego czasu lub jeśli nie wie jeszcze jak budować odmianę w wybranym czasie, tutaj może wybrać lub usunąć odpowiednie czasy. Wybór czasów jest przechowywany w pliku właściwości programu.

Można także wybrać tryb poprawiania. Jeśli zostanie wybrany tryb poprawiaj dokładnie, każdy brakujący akcent będzie uważany za błąd. Trochę łatwiejszym trybem jest tryb ignoruj akcent, w którym brakujący akcent nie jest uważany za błąd.

Dodatkowo, można także sterować użyciem programu &kfeeder;, jeśli został on zainstalowany. Można wybrać pokazywanie wyników nauki za pomocą programu &kfeeder;, wyświetlanie ekranu tytułowego oraz użyty rodzaj animacji jedzenia. Ostatnie opcje wymagają dodatkowych wyjaśnień. &kfeeder; wyświetla biegającego zwierzaka. Gdy zostanie podana poprawna odpowiedź, punkty zostaną przesłane do programu &kfeeder;. Pies dostaje kość za każdy punkt. Jeśli zostanie wybrana opcja przenieś jedzenie automatycznie, kości będą przesuwane na dół z sufitu i jeden punkt będzie odpowiadał jednej kości. W przeciwnym wypadku, każdy punkt będzie tylko przesuwał kość. Tak więc będzie potrzeba więcej punktów, aby kość w końcu dotarła do psa. Tak naprawdę, opcja przenieś jedzenie automatycznie jest bardziej interesująca.

## Przewodnik programisty dla &kverbos;

Aktualnie nie jest możliwe zaprogramowanie żadnych wtyczek dla programu &kverbos;.

## Pytania i odpowiedzi

&reporting.bugs; &updating.documentation;

Dotychczas nikt nie zadał pytania, na które można by tutaj odpowiedzieć.

## Podziękowania i licencja

&kverbos;

Prawa autorskie do programu 2002 &Arnold.Kraschinski; &Arnold.Kraschinski.mail;

Prawa autorskie do dokumentacji 2002 &Arnold.Kraschinski; &Arnold.Kraschinski.mail;

Polskie tłumaczenie dokumentacji: Igor Klimerkigro@vp.pl

&underFDL; &underGPL;

## Instalacja

### Skąd pobrać &kverbos;

&install.intro.documentation;

### Wymagania

Aby móc skorzystać z &kverbos;, należy zainstalować &kde; w wersji 3.x.x. Program jest rozprowadzany bez pliku z czasownikami. Dlatego należy samemu wprowadzić czasowniki lub pobrać plik z czasownikami.

Plik z czasownikami oraz sam program &kverbos; można znaleźć na stronie domowej &kverbos;.

Lista zmian znajduje się pod adresem http://edu.kde.org/kverbos/.

### Kompilacja i instalacja

&install.compile.documentation;
&documentation.index;