# Podstawy

Użytkownik, który kiedykolwiek korzystał z innego edytora tekstu nie powinien mieć problemów przy korzystaniu z &kate;. W dwóch kolejnych sekcjach: Uruchamianie &kate; i Korzystanie z &kate; przedstawione są najważniejsze informacje niezbędne do szybkiego rozpoczęcia pracy z programem.

## Uruchamianie &kate;

Program &kate; można uruchomić korzystając z Menu KDE lub linii poleceń.

### Uruchamianie z menu

Kliknięcie na główne menu środowiska &kde; (ikona dużej litery K na pasku zadań na dole po lewej stronie ekranu) spowoduje wyświetlenie zainstalowanych w systemie programów. Następnie należy przesunąć kursor na pozycję Narzędzia i z wyświetlonej listy wybrać pozycję &kate; (Zaawansowany edytor tekstu).

Po uruchomieniu &kate; wczytane zostaną ostatnio używane pliki. Można wyłączyć takie zachowanie. Więcej informacji na ten temat dostępne jest w sekcji Konfiguracja &kate;.

### Uruchamianie z linii poleceń

Program można uruchomić wpisując jego nazwę w linii poleceń. Jeśli dodatkowo podana zostanie nazwa pliku to program otworzy wskazany plik lub utworzy nowy (jeżeli ten plik nie istnieje). Poniżej przedstawiono przykładowe wywołanie programu &kate; w linii poleceń.

    %kate mój_plik.txt

Jeżeli dostępne jest połączenie sieciowe i użytkownik posiada odpowiednie uprawnienia to można wykorzystać mechanizm przezroczystości sieciowej środowiska &kde; do otwierania plików w sieci Internet. Poniżej przykładowe wywołanie otwierające zdalny plik w sieci.

    %kate ftp://ftp.kde.org/pub/kde/README_FIRST

#### Opcje linii poleceń

Program &kate; obsługuje następujące opcje w linii poleceń:

``kate` `--help``

- Wyświetla listę dostępnych podstawowych opcji uruchamiania.

``kate` `--help-qt``

- Lista dostępnych opcji dotyczących współpracy &kate; z biblioteką &Qt;.

``kate` `--help-kde``

- Lista dostępnych opcji dotyczących zachowania &kate; w środowisku &kde;.

``kate` `-s` `--start` `nazwa_sesji``

- Uruchamia &kate; otwierając określoną w poleceniu sesję. Jeżeli podana sesja nie istnieje to zostanie utworzona. Jeżeli aktywna jest instancja &kate;, w której uruchomiona jest określona w poleceniu sesja to podane pliki zostaną wczytane przez tę instancję. Jeżeli podano opcję `--use` to również zostanie użyta instancja zawierająca sesję o podanej nazwie (patrz opis opcji `--use`).

``kate` `-u` `--use` `URL``

- Powoduje użycie aktywnej instancji programu &kate;. Jeżeli chcesz otwierać wszystkie dokumenty w jednej instancji &kate;, to możesz takie zachowanie określić w konfiguracji programu, jak również można utworzyć odpowiedni alias dla polecenia w powłoce tekstowej (jeżeli powłoka daje takie możliwości).

``kate` `-p` `--pid` `PID``

- Powoduje użycie aktywnej instancji programu &kate; ale tylko o podanym numerze procesu `PID`.

``kate` `--encoding` `encoding` `URL``

- Określa sposób kodowania znaków dla otwieranego pliku.

``kate` `--line` `wiersz` `URL``

- Powoduje przejście do podanego wiersza po otwarciu dokumentu.

``kate` `--column` `kolumna` `URL``

- Powoduje przejście do podanej kolumny po otwarciu dokumentu.

``kate` `--stdin``

- Pobiera tekst dokumentu ze standardowego wejścia `STDIN`. Jest to mechanizm używany przez wiele programów uruchamianych z linii poleceń, który pozwala przekierowywać wyjście innych programów do &kate;.

``kate` `--tempfile``

- Począwszy od wersji 2.5.1 programu &kate; dostępna jest ta standardowa dla środowiska &kde; opcja. Użycie jej spowoduje traktowanie otwieranych plików jako tymczasowych i ich kasowanie przy zamykaniu (ale tylko jeżeli są lokalne, a użytkownik posiada odpowiednie uprawnienia). Plik nie będzie kasowany, jeżeli został zmodyfikowany po otworzeniu.

``kate` `--help-all``

- Wyświetla listę wszystkich opcji dostępnych w linii poleceń.

``kate` `--author``

- Wyświetli listę autorów programu &kate;.

``kate` `-v` `--version``

- Wyświetla informacje o numerze wersji bibliotek &Qt;, &kde;, oraz &kate;.

``kate` `--license``

- Pokazuje licencję programu.

### Przeciągnij i upuść

Program &kate; używa standardowego protokołu przeciągnij i upuść środowiska &kde;. Pliki mogą być przenoszone i upuszczane bezpośrednio do &kate; z pulpitu, z programu &konqueror; lub serwera FTP otwartego w programie &konqueror;.

## Korzystanie z &kate;

W części Szybki start przedstawiono jak włączyć cztery proste opcje pozwalające skonfigurować najważniejsze funkcje &kate;. W sekcji: Skróty klawiszowe omówiono podstawowe skróty klawiszowe przydatne dla osób, które nie chcą korzystać z myszy.

### Szybki start

W tej części opisano niektóre pozycje z menu Ustawienia pozwalające na konfigurację &kate; i dostosowanie programu do wymagań użytkownika.

Po uruchomieniu &kate; wyświetlane są dwa okna z białym tłem. Nad tymi oknami znajduje się pasek narzędzi, a powyżej pasek menu.

Okno po lewej to tak zwany pasek boczny zawierający listę dokumentów i przeglądarkę systemu plików. Przełączanie pomiędzy listą dokumentów i przeglądarką plików odbywa się za pomocą zakładek znajdujących się po lewej stronie okna.

Po otwarciu pliku, w prawym oknie pokaże się jego zawartość, a na liście dokumentów w lewym oknie nazwa tego pliku. Korzystając z przeglądarki systemu plików można otwierać następne pliki do edycji.

Możliwe jest chowanie i pokazywanie okna listy dokumentów i przeglądarki systemu plików za pomocą menu Okno Widoki narzędzi. To menu daje także pogląd na inne możliwości &kate; i pokazuje elastyczność programu. W tym rozdziale omówione zostaną następujące elementy:

Pokaż/Ukryj panel Dokumenty

- Włącza i wyłącza widok listy dokumentów. Jeżeli lista dokumentów lub przeglądarka systemu plików nie są widoczne, to &kate; wyświetli boczny pasek jako osobne niezadokowane okno. Aby zadokować okno należy nacisnąć i przytrzymać lewy klawisz myszki na dwóch równoległych liniach obok paska narzędzi, przesunąć okno nad obszar edycyjny i puścić klawisz myszki po ustawieniu okna w wymaganej pozycji.

  Poprawne przyciśnięcie równoległych linii dla operacji przeciągnij i upuść sygnalizowane jest zmianą kształtu kursora na dwie skrzyżowane strzałki.

Pokaż/Ukryj panel Przeglądarka systemu plików

- Włącza i wyłącza widok przeglądarki systemu plików. Działanie tego polecenia jest niemal identyczne jak Pokaż/Ukryj dokumenty. Jedyną różnicą jest to iż otworzy się okno z przeglądarką systemu plików na wierzchu.

Pokaż/Ukryj panel Konsola

- Włącza i wyłącza okno konsoli usytuowane poniżej okna edycyjnego &kate;. Funkcja ta pozwala na wprowadzanie poleceń systemu operacyjnego bez wychodzenia z programu.

### Skróty klawiszowe

Skróty klawiszowe w &kate; można skonfigurować korzystając z menu Ustawienia. Domyślnie przez &kate; wykorzystywane są następujące klawisze.

Insert | Klawisz powoduje przełączenie pomiędzy trybem wstawiania i zastępowania. W trybie wstawiania edytor dodaje każdy kolejny znak do tekstu na prawo od kursora. W trybie zastępowania każdy znak na prawo od kursora zostaje zastąpiony wprowadzonym znakiem.
Strzałka w lewo | Przesuwa kursor w lewo
Strzałka w prawo | Przesuwa kursor w prawo
Strzałka do góry | Przesuwa kursor w górę
Strzałka w dół | Przesuwa kursor w dół
Page Up | Przesuwa kursor o jedną stronę do góry
Page Down | Przesuwa kursor o jedną stronę w dół
Backspace | Usuwa znak na lewo od kursora
Home | Przesuwa kursor na początek wiersza
End | Przesuwa kursor na koniec wiersza
Delete | Usuwa znak na prawo od kursora (lub cały zaznaczony fragmentu tekstu)
&Shift;Lewa strzałka | Zaznacza tekst o jeden znak w lewo
&Shift;Prawa strzałka | Zaznacza tekst o jeden znak w prawo
F1 | Wyświetla Pomoc
&Shift;F1 | Uruchamia pomoc "Co to jest ?"
&Ctrl;F | Wyświetla okno "Znajdź"
F3 | Kontynuuje szukanie
&Ctrl;B | Ustawia zakładkę
&Ctrl;C | Kopiuje zaznaczony tekst do schowka.
&Ctrl;N | Otwiera nowy dokument
&Ctrl;P | Drukuje dokument
&Ctrl;Q | Zamyka aktywne okno edytora
&Ctrl;R | Otwiera okno zastępowania
&Ctrl;S | Zapisuje plik
&Ctrl;V | Wkleja zawartość schowka do edytora
&Ctrl;X | Kasuje zaznaczony tekst, jednocześnie kopiując go do schowka
&Ctrl;Z | Wycofuje ostatnią operację
&Ctrl;&Shift;Z | Ponawia ostatnio wycofaną operację

## Korzystanie z sesji

Mechanizm sesji pozwala na przechowywanie wielu różnych zestawów dokumentów i konfiguracji interfejsu użytkownika &kate;. Można stworzyć dowolną liczbę nazwanych sesji dla najczęściej używanych plików oraz skorzystać z sesji nienazwanych (anonimowych) dla plików używanych sporadycznie. W chwili obecnej program w konfiguracji sesji zapisuje listę otwartych plików oraz konfigurację okien w obszarze edycyjnym. Kolejne wersje &kate; umożliwią zapisywanie w sesji innych ustawień. Wraz z mechanizmem sesji &kate; oferuje możliwość uruchamiania wielu instancji programu jednocześnie.

Mechanizm sesji jest obsługiwany przez:

- Opcje linii poleceń, pozwalające na wybranie sesji przy uruchamianiu programu &kate; z linii poleceń.

- Menu Sesje, pozwalające na przełączanie, zapisywanie, uruchamianie i zarządzanie sesjami

- Parametry konfiguracyjne decydujące o zachowaniu się mechanizmu sesji w programie &kate;.

Podczas tworzenia nowej sesji wczytywane są ustawienia interfejsu użytkownika zdefiniowane dla Domyślnej sesji. Aby zapisać bieżące ustawienia okien jako sesję domyślną, należy włączyć opcję zapisywania konfiguracji okien w sesjach (w karcie "Sesje" okna konfiguracji). Następnie należy otworzyć sesję domyślną, dokonać odpowiednich zmian w ustawieniu okien i zapisać sesję.

W przypadku wczytania nazwanej sesji &kate; wyświetli jej nazwę na początku paska tytułowego okna. Napis w pasku tytułowym przyjmie postać: "`Nazwa sesji`: `Nazwa lub &URL; dokumentu` - &kate;"

Podczas otwierania pliku w linii poleceń z opcją `--start `nazwa_sesji`` lub jeżeli została skonfigurowana sesja startowa, to zostanie ona wczytana przed wczytaniem plików wskazanych w linii poleceń. Aby otworzyć podane pliki w nowej nienazwanej sesji należy skonfigurować program do uruchamiania nowej sesji podczas uruchamiania lub użyć polecenia `--start` z pustym tekstem jako nazwą sesji: `''`.

Od wersji 2.5.1. programu &kate; numer procesu PID uruchomionej instancji programu jest zapisywany w zmiennej środowiskowej `KATE_PID`. Podczas otwierania plików z pomocą wbudowanej konsoli &kate; automatycznie otworzy je w bieżącej instancji chyba, że w wywołaniu została wskazana inna instancja.

### Przywracanie starego sposobu działania &kate;

Mechanizm sesji jest bardzo prostym i pożytecznym narzędziem pracy przydatnym w wielu sytuacjach. Jeżeli jednak użytkownik preferuje stare zachowanie &kate; (tzn. jedna instancja otwiera wszystkie pliki) to można to zrobić w następujący sposób:

- Należy spowodować, aby program &kate; zawsze uruchamiał się z opcją `--use` np. poprzez określenie sposobu uruchamiania w konfiguracji programu lub wykorzystując mechanizm aliasów w systemie.

- Skonfigurować &kate; do przywracania ostatnio używanej sesji przy uruchomieniu.

- Włączyć opcję zapisywania listy plików przy zamykaniu sesji.

- Wczytać raz domyślną sesję

## Gdzie szukać pomocy

### Pomoc dotycząca korzystania z &kate;

Niniejszy podręcznik

- Zawiera opis wszystkich poleceń menu, opcji konfiguracyjnych, narzędzi, okien, wtyczek, &etc; jak też charakterystykę pracy edytora i pozostałych funkcji programu.

  Wciśnięcie F1 lub wybranie menu Pomoc Podręcznik Kate otwiera okno z niniejszym podręcznikiem.

Pomoc - Co to jest?

- Pomoc "Co to jest?" oferuje natychmiastową pomoc dotyczącą wybranych elementów i obszarów okna dialogowego.

  Autorzy dokładają wielu starań, aby pomoc "Co to jest?" była dostępna dla wszystkich elementów, dla których ma sens. W tym momencie działa ona dla okna konfiguracji i dla wielu innych okien dialogowych.

  Aby skorzystać z pomocy "Co to jest?", należy wcisnąć &Shift;F1 lub skorzystać z menu Pomoc Co to jest?. Po wykonaniu tych operacji kursor zmieni się w znak zapytania, którym można kliknąć na dowolny element w oknie i uzyskać krótką informację na jego temat (jeżeli jest dostępna).

Przycisk "Pomoc" w oknach dialogowych

- Niektóre okna posiadają przycisk Pomoc, którego wciśnięcie powoduje uruchomienie &khelpcenter-dopelniacz; i otworzenie odpowiedniej sekcji dokumentacji.

### Pomoc dotycząca formatu edytowanych plików

Program &kate; nie umożliwia (jeszcze!) dostępu do dokumentacji związanej z edytowanymi plikami. W zależności od pliku jaki został otworzony informację na jego temat można odszukać za pomocą wbudowanej Konsoli (np.: czytając strony "man" systemu &UNIX;) lub też można skorzystać z programu &konqueror;.