# Podręcznik programu &kmix;

## Wprowadzenie

Program &kmix; jest mikserem dźwięku dla środowiska &kde;. Mimo swoich niewielkich rozmiarów, posiada jednak pełen zestaw funkcji charakterystycznych dla tego typu programów. Pozwala on na sterowanie wszystkimi zainstalowanymi w systemie kartami dźwiękowymi.

Program &kmix; działa na wielu platformach sprzętowych i obsługuje kilka rodzajów sterowników:

- Sterowniki systemu obsługi dźwięku ALSA.

- Wszystkie platformy zgodne z systemem OSS (Open Sound System). W szczególności zaś systemy: &Linux;, FreeBSD, NetBSD oraz BSDI.

- Komputery dla systemu &Solaris;.

- Komputery dla systemu &IRIX;.

- Komputery dla systemu &HP-UX;.

W przypadku gdy w systemie dostępne są zarówno sterowniki ALSA, jak i OSS, program &kmix; będzie korzystał ze sterownika ALSA.

## Korzystanie z programu &kmix;

### Podstawy

Korzystanie z programu &kmix; jest bardzo proste. Wszystkie urządzenia/miksery karty dźwiękowej są przedstawione w oknie programu jako suwaki. Urządzenia monofoniczne reprezentuje pojedynczy suwak, zaś stereofoniczne mogą być przedstawione za pomocą jednego wspólnego suwaka lub za pomocą dwóch suwaków po jednym dla każdego kanału. W dolnej części okna &kmix; widoczny jest suwak balansu. Jeżeli w systemie zainstalowane są dwie lub więcej kart dźwiękowych, to wszystkie widoczne są w polu listy w górnej części okna, gdzie użytkownik może wybrać właściwą kartę. Główne okno programu &kmix; Główne okno programu &kmix;

Okno składa się z trzech kart zawierających opcje sterujące kartą dźwiękową:

- Wyjście: karta zawiera opcje sterujące związane z odtwarzaniem dźwięku, np. główny suwak głośności (Master).
- Wejście: ta kara zawiera opcje związane z nagrywaniem dźwięku, np. poziom nagrywania (Capture).
- Przełączniki: zawiera wszystkie opcje, które związane są z włączaniem i wyłączaniem pewnych specjalnych możliwości karty dźwiękowej (np. "Mic Boost (+20dB)"), oraz pozwalających wybrać jedną opcję z listy (np. "Mic Select: Mic1 or Mic2").

Oprócz opcji sterujących poziomem dźwięku, w programie &kmix; widoczne są również sygnalizatory LED. Ich kolory mają następujące znaczenie:

- Zielony: Sygnalizator związany z odtwarzaniem
- Czerwony: Sygnalizator związany z nagrywaniem
- Żółty: Sygnalizator związany z dodatkowymi funkcjami karty dźwiękowej

### Suwaki głośności

W kartach "Wyjście" oraz "Wejścia" znajdują się następujące elementy do sterowania głośnością: Suwaki głośności (Karta "Wejście") Suwaki głośności (Karta "Wejście")

- Ikona symbolizująca funkcję suwaka.
- Zielona dioda LED wyciszenia, pozwala na wyciszenie danego kanału (dioda zgaszona) lub włączenie dźwięku (dioda zapalona).
- Suwak sterowania poziomem głośności. Podpowiedź: jeżeli suwaków jest tak dużo, że mikser zajmuje za dużo miejsca, to można wyłączyć wyświetlanie etykiet dla zaoszczędzenia miejsca.
- Jeżeli dane urządzenie pozwala na nagrywanie dźwięku, to przy nim będzie widoczna czerwona dioda LED. Jeżeli jest zapalona - to oznacza iż urządzenie to jest wybrane jako źródło nagrywania. Jeżeli jest zgaszona, to urządzenie NIE JEST wybrane jako źródło nagrywania.

Suwaki głośności z przełącznikiem nagrywania (Karta "Wejście") Suwaki głośności z przełącznikiem nagrywania (Karta "Wejście")

Opcje znajdujące się w karcie "Przełączniki" przedstawione są w postaci lampki LED i krótkiego opisu pełnionej funkcji. Należy pamiętać, iż czerwona dioda LED dotyczy funkcji związanych z nagrywaniem, zaś żółta dotyczy specjalnych właściwości karty dźwiękowej. Jeżeli nie znasz wyświetlonych funkcji, zajrzyj do dokumentacji sterownika karty dźwiękowej (dla większości współczesnych dystrybucji systemu Linux jest to sterownik ALSA: http://www.alsa-project.org).

Suwaki głośności posiadają własne menu kontekstowe, wyświetlane po naciśnięciu prawego klawisza myszki na suwaku lub na ikonie (widocznej nad suwakiem). Dostępnych jest w nim kilka pozycji, z których najważniejsze opisano poniżej.

Rozdziel kanały

- Wyświetla jeden lub dwa suwaki dla kanału. Opcja dotyczy jedynie urządzeń obsługujących sygnał stereofoniczny. Prawy suwak kontroluje poziom dla prawego kanału dźwięku, lewy suwak dla lewego kanału.

Wycisz

- Wycisza lub wyłącza wyciszenie urządzenia.

Ukryj

- Jeżeli użytkownik nie chce ustawiać poziomów danego urządzenia, to może go ukryć za pomocą tej opcji. Ponowne wyświetlenie suwaka urządzenia jest możliwe jedynie po wybraniu z menu pozycji Kanały (patrz poniżej).

Konfiguracja skrótów

- Istnieje możliwość sterowania urządzeniem z klawiatury. To polecenie powoduje wyświetlenie standardowego okna dialogowego środowiska KDE Konfiguracja skrótów. Można w nim zdefiniować kombinacje klawiszy dla zwiększania i zmniejszania natężenia dźwięku oraz wyciszania urządzenia. Definicje klawiszy mają znaczenie globalne i działają również wtedy, gdy program &kmix; zostanie zminimalizowany lub zadokowany na tacce systemowej.

Kanały

- Wyświetlone zostanie okno dialogowe, w którym można ustawić widoczność poszczególnych kanałów w każdej z sekcji (Wyjście, Wejście, Przełączniki).

Pokaż/Ukryj menu

- Opcja ta nie dotyczy urządzenia dźwiękowego, a jedynie okna programu &kmix;. Dzięki niej można ukryć pasek menu. Można tego dokonać również za pomocą klawiatury (zwykle za pomocą CTRL-m)

### Suwak balansu

Za pomocą tego suwaka, można określać balans dźwięku pomiędzy prawym i lewym kanałem. Suwak ma działanie ogólne i dotyczy głównego kanału (Master). Pozycja środkowa jest ustawieniem domyślnym. Przesuwanie suwaka w lewo zmniejsza natężenie dźwięku w prawym głośniku i vice versa. Działanie może być odwrócone, jeżeli głośniki nie są poprawnie ustawione.

W systemach dźwięku przestrzennego, urządzenie Master często powoduje ustawienie głośności jedynie dla przednich głośników (Front). Jest to ograniczenie sterownika karty dźwiękowej.

Jeżeli karta dźwiękowa nie udostępnia urządzenia "Master", program &kmix; może wybrać inne urządzenie do ustawienia głównego poziomu głośności. W większości przypadków są to urządzenia Wave lub PCM.

### Opcje konfiguracji

Ustawienie parametrów programu odbywa się w menu Ustawienia -> Konfiguracja KMix.... Dostępne są następujące opcje:

Dokowanie

- Zaznaczenie tej opcji spowoduje, iż &kmix; będzie dokował w tacce systemowej po naciśnięciu przycisku zamknięcia okna. Jeżeli opcja jest wyłączona, to po naciśnięciu przycisku zamknięcia okna, program zostanie zakończony. Uwaga: po zakończeniu działania programu nie będzie możliwe sterowanie natężeniem dźwięku za pomocą zdefiniowanych skrótów klawiszowych.

Włącz sterowanie głośnością z tacki systemowej

- Włączenie tej opcji, spowoduje iż kliknięcie lewym przyciskiem myszki na ikonie programu na tacce systemowej, wyświetli małe okno z suwakiem głośności dla preferowanego urządzenia (uwaga: w chwili obecnej nie jest możliwe określenie tego urządzenia - jest ono wybierane automatycznie przez program &kmix;). Jeżeli opcja jest wyłączona, to kliknięcie na ikonie programu wyświetli główne okno programu.

Pokaż skalę

- Wyświetla kreski oznaczające pozycję na suwakach.

Pokaż etykiety

- Wyświetla etykiety dla każdego urządzenia dźwiękowego. Niezależnie od tego czy opcja jest zaznaczona, czy też nie, to ustawienie kursora myszki nad suwakiem każdego urządzenia wyświetli informację o jego nazwie.

Przywróć ustawienia głośności po zalogowaniu

- Powoduje, iż środowisko KDE będzie przywracać ustawienia głośności po powtórnym zalogowaniu. Ustawienia te są zapisywane w katalogu użytkownika podczas kończenia pracy z systemem. Jeżeli system operacyjny zapisuje ustawienia głośności, to opcja ta nie musi być stosowana (jeżeli jednak z komputera korzysta wielu użytkowników, to może się przydać).

## Aplet &kmix;

Aplet panelu &kmix; stanowi alternatywny interfejs oferowany przez program. Dodanie apletu do panelu odbywa się za pomocą menu panelu (Menu panelu -> Dodaj aplet do panelu -> Mikser dźwięku).

Praca z apletem "Mikser dźwięku" jest analogiczna jak opisano dla głównego okna programu - włączając w to menu kontekstowe. Jednak z powodu ograniczeń miejsca, korzystanie z apletu ma następujące ograniczenia:

- Niedostępne jest główne menu programu.
- W przypadku posiadania wielu kart dźwiękowych, nie można zmienić wybranego miksera po początkowym wyborze.
- Brak ikony w tacce systemowej. Jeżeli użytkownik chce wyświetlić ikonę na tacce systemowej, to musi dodatkowo uruchomić &kmix; z menu środowiska &kde; (K -> Multimedia -> KMix Ustawienia głośności).
- Ikony są widoczne tylko gdy szerokość panelu jest wystarczająco duża.
- Nie są dostępne etykiety nazw urządzeń.
- Konfiguracja dokonywana jest poprzez menu panelu i pozwala na ustawienie kolorów i kierunku suwaków.
- Niedostępne jest automatyczne zapisywanie poziomu głośności. Jeżeli użytkownik chce zapisać poziom głośności przed wylogowaniem, to musi uruchomić &kmix; z menu &kde;.

## Zaawansowane funkcje programu &kmix;

Ten rozdział opisuje funkcje programu &kmix; przydatne dla zaawansowanych użytkowników. Zwykli użytkownicy nigdy nie będą jej wykorzystywać, tak więc można bezpiecznie pominąć czytanie tego rozdziału.

### Mechanizm sterowania DCOP

Nieraz użytkownik chce zrealizować zadania takie jak np.: sterowanie mikserem z innej aplikacji lub wyciszanie urządzenia codziennie o godzinie 10 po południu. Program &kmix; udostępnia mechanizm DCOP pozwalający na osiągnięciu wielu efektów minimalnym nakładem pracy. Aby poznać możliwości oferowane przez interfejs DCOP w programie &kmix; należy w terminalu wpisać polecenie dcop kmix. Funkcje specyficzne dla &kmix; są następujące:

Mixer0

- Pozwala na sterowanie pierwszym mikserem dźwięku. Można określać poziomy dźwięku, wyciszać urządzenie, zmieniać balans, odczytywać nazwę miksera i wiele innych. Wpisanie w wierszu poleceń dcop kmix Mixer0 wyświetli wszystkie realizowane funkcje. W przypadku posiadania większej liczby kart dźwiękowych, widoczne będą też wpisy takie jak Mixer1, itd.

kmix-mainwindow#1

- Polecenie steruje wyglądem okna programu. Możliwe jest chowanie i pokazywanie okna, zmiana rozmiaru i wiele innych funkcji. Wykonanie polecenia dcop kmix kmix-mainwindow#1 wyświetli wszystkie dostępne możliwości.

### Przykłady zastosowania mechanizmu DCOP

dcop kmix kmix-mainwindow#1 hide

- Ukrywa główne okno programu. Ponowne wyświetlenie okna możliwe jest za pomocą polecenia dcop kmix kmix-mainwindow#1 show lub poprzez kliknięcie na ikonę na tacce systemowej.

dcop kmix kmix-mainwindow#1 resize 1 1

- Zmienia rozmiar okna programu na najmniejszy możliwy. Jest to rozmiar, w którym wszystkie suwaki (oraz inne elementy interfejsu użytkownika) mieszczą się w oknie.

dcop kmix Mixer0 mixerName

- Wyświetla nazwę pierwszego urządzenia-miksera, na przykład: Sound Fusion CS46xx

dcop kmix Mixer1 setVolume 0 10

- Ustawia głośność na drugim mikserze, na urządzeniu 0, do wartości 10%. Urządzenie 0 jest najczęściej urządzeniem "Master", jednak nie zawsze. Jeżeli chcesz wyciszyć urządzenie główne (Master) na drugiej karcie dźwiękowej, to wpisz: dcop kmix Mixer1 setMasterVolume 0

Polecenia mogą być uruchamiane bezpośrednio w oknie terminala uruchomionym w środowisku KDE. Jeżeli polecenie dcop ma być uruchamiane z innego miejsca (np. ze skryptu crontab) to niezbędne jest zdefiniowanie zmiennej środowiskowej DCOPSERVER (na wartość taką samą jak widoczna w pliku: ~/.DCOPserver_nazwa_komputera_:0 ), na przykład:

- #!/bin/sh
- DCOPSERVER=`cat /home/twoj_home/.DCOPserver_nazwa_komputera_:0 | grep local`
- export DCOPSERVER
- dcop kmix Mixer0 setMasterVolume 0

### Przydatne sztuczki

Jednoczesne korzystanie ze sterowników ALSA i OSS

- Program &kmix; w systemie Linux może korzystać zarówno ze sterowników ALSA jak i OSS. Jeżeli użytkownik naprawdę chce wykorzystywać oba sterowniki jednocześnie (co zdarza się niezmiernie rzadko) może to zrobić poprzez dodanie następującego wiersza w pliku konfiguracyjnym kmixrc.

  MultiDriver=true

  Następnie należy ponownie uruchomić program. Po wybraniu z menu pozycji Pomoc->Informacje o sprzęcie powinna się pojawić informacja: "Używane sterowniki dźwięku: ALSA+ OSS" oraz "Experimental multiple-Driver mode activated"

  Uwaga: Prawdopodobnie wszystkie urządzenia-miksery będą zdublowane.

  Taka konfiguracja nie jest wspierana przez twórców programu.

## Zasługi i licencje

Główni programiści

- Prawa autorskie (c) 1996-2000 Christian Esken

- Prawa autorskie (c) 2000-2003 Christian Esken; Stefan Schimanski

- Prawa autorskie (c) 2003-2005 Christian Esken; Helio Chissini de Castro

Współtwórcy:

- Christian Esken esken@kde.org

- Stefan Schimanski 1Stein@gmx.de

- Paul Kendall paul@orion.co.nz - obsługa systemu SGI

- Sebestyen Zoltan szoli@digo.inf.elte.hu - Poprawki dla FreeBSD

- Faraut Jean-Louis jlf@essi.fr - Poprawki dla Solaris'a

- Nick Lopez kimo_sabe@usa.net - Obsługa systemu ALSA

- Helge Deller deller@gmx.de - Obsługa systemu HP-UX

- Lennart Augustsson augustss@cs.chalmers.se - Poprawki dla systemów *BSD

Prawa autorskie do dokumentacji (c) 2000 Matt Johnston mattj@flashmail.com

Aktualizacja do wersji &kmix; V1.91 (c) 2003 przez Christian Esken esken@kde.org

Aktualizacja do wersji &kmix; V2.2 (c) 2005 przez Christian Esken esken@kde.org

Dokumentacja niniejsza jest oparta na oryginale autorstwa Christian'a Esken'a esken@kde.org

Polskie tłumaczenie: wozniakk@ceti.pl

&underFDL; &underGPL;

## Instalacja

### Jak zdobyć program &kmix;

&install.intro.documentation;

### Wymagania

Oczywiście korzystanie z programu &kmix; nie ma sensu, jeżeli nie zainstalowano wcześniej karty dźwiękowej. Obsługiwane są następujące platformy sprzętowe i sterowniki dźwięku:

- Wszystkie platformy zgodne z systemem OSS (Open Sound System). W szczególności zaś systemy: &Linux;, FreeBSD, NetBSD oraz BSDI.

- Komputery dla systemu &Solaris;.

- Komputery dla systemu &IRIX;.

- Sterowniki systemu obsługi dźwięku ALSA.

- Komputery dla systemu &HP-UX;.

### Kompilacja i instalacja

&install.compile.documentation;