# Podręcznik &klettres;

## Wprowadzenie

&klettres; jest bardzo prostym programem, który pomaga dziecku lub dorosłemu w nauce alfabetu i prostych sylab w ojczystym lub obcym języku. Program wybiera losowo literę lub sylabę, następnie ta litera/sylaba jest wyświetlana i odpowiedni dźwięk jest odtwarzany. Użytkownik powinien wprowadzić tą literę lub sylabę. Poziomy, na których litera/sylaba nie jest wyświetlana, a tylko dźwięk jest odtwarzany, służą głównie jako trening. Użytkownik nie musi umieć się posługiwać myszką - wymagana jest tylko znajomość obsługi klawiatury.

Aktualnie dostępnych jest jedenaście języków: czeski, duński, holenderski, angielski, francuski, włoski, luganda, zromanizowany hindi, hiszpański, słowacki oraz niemiecki. Jeśli język Twojego &kde; to jeden z powyższych to ten język jest ustawiany jako domyślny, w przeciwnym wypadku francuski jest domyślnym językiem. Jeśli Twój komputer posiada dostęp do Internetu możesz łatwo zdobyć dodatkowe języki korzystając z menu Plik oraz wybierając pozycję Pobierz alfabet w nowym języku....

&klettres; wymaga uruchomionego demona &arts; aby móc odtwarzać dźwięki

Dwa różne tryby programu &klettres; pozwalają dostosować go do Twoich potrzeb oferując normalny, pełny interfejs lub uproszczony. W wyglądzie dziecka pasek menu i przycisk zmiany języka nie są widoczne. Zakładamy, że dziecko same nie będzie chciało zmieniać języka. Rozwijana lista pozwala mu wybrać różne poziomy. Dla starszego użytkownika tło nie jest tak dziecinne oraz pasek menu jest widoczny. Trzy różne motywy (Klasa, Arktyczny oraz Pustynia) ustawiają różne tła i czcionki.

Już nie potrzebujesz układu klawiatury danego języka - możesz użyć paska narzędzi Znaki, aby wprowadzić specjalne znaki w każdym języku.Wybierz menu Ustawienia, Paski narzędzi, zaznacz Znaki, a pasek narzędzi pojawi się na dole &klettres;. Kliknij na danej literze, a zostanie ona dodana do pola wprowadzania. Ten pasek narzędzi może zostać przesunięty w każde miejsce na ekranie.

Jeśli wolisz korzystać z układu klawiatury danego języka, proszę użyć programu &kcontrolcenter; - w sekcji Regionalne & dostępność wybierz podmenu Układ klawiatury, a następnie pożądany układ klawiatury.

## Używanie &klettres;

&klettres; posiada cztery poziomy. Poziom 1 i 2 służą do nauki alfabetu, a poziomy 3 i 4 sylab. Dla bardzo młodych dzieci (2,5 - 4 lat) jest zalecane, aby grały one pod opieką osoby dorosłej.

### Poziomy 1 i 2

Zrzut ekranu pierwszego poziomu programu &klettres; Poziom 1 &klettres;

Wybrane opcje: poziom 1, język francuski, motyw pustynia oraz tryb dorosłego.

Jeśli jako język Twojego &kde; został wybrany czeski, duński, holenderski, angielski, francuski, włoski, hiszpański, słowacki lub niemiecki, ten język zostanie wybrany jako domyślny przy pierwszym uruchomieniu &klettres;. W przeciwnym wypadku francuski jest domyślnym językiem &klettres;. Jeśli Twój komputer posiada dostęp do Internetu możesz łatwo zdobyć dodatkowe języki korzystając z menu Plik oraz wybierając pozycję Pobierz alfabet w nowym języku....

Na poziomie 1 użytkownik widzi literę oraz słyszy dźwięk. Następnie musi wprowadzić tą literę w odpowiednie pole. Jeśli wprowadził poprawną literę następna jest wyświetlana (bez potrzeby naciskania klawisza Enter czy tym podobnych). Jeśli użytkownik wprowadzi nieprawidłową literę, usłyszy ją ponownie. Podczas tego poziomu użytkownik zapamiętuje litery i rozpoznaje je na klawiaturze.

Użytkownik może wprowadzać zarówno małe jak i duże litery. Litery są automatycznie zamieniane na duże, aby dziecko było w stanie rozpoznać je na klawiaturze. Użytkownik może wprowadzić tylko jedną literę na raz.

Po wprowadzeniu litery do pola nie ma potrzeby wciskania klawisza Enter. Program poczeka krótką chwilę przed sprawdzeniem czy wprowadzona litera jest poprawna. Ta krótka przerwa pozwala dziecku na zrozumienie tego co właśnie wpisało, szczególnie jeśli wpisało złą literę. Długość tej przerwy można zmienić wybierając z menu Ustawienia, pozycję Konfiguracja: &klettres;..., a następnie zakładkę Stoper. Zostanie wyświetlone okno, w którym można wybrać dwa oddzielne wartości dla trybu dziecka oraz dla trybu dorosłego.

Po pierwszym uruchomieniu ustawienia języka oraz aktualny poziom są zapisywane w pliku konfiguracyjnym podczas zamykania &klettres; oraz przywracane przy ponownym uruchomieniu.

Tryb (dziecka lub dorosłego) jest zapisywany w pliku konfiguracyjnym i pozostanie taki sam aż do zmiany przez użytkownika.

Litery są wyświetlane w losowym porządku. Nie jest wyświetlany wciąż ten sam ciąg.

Zrzut ekranu z poziomu 2 &klettres; Poziom 2 &klettres;

Oto zrzut ekranu poziomu 2 z włączonym trybem dziecka, motywem klasa oraz językiem duńskim.

Kliknięcie na liście rozwijanej Poziom i wybranie Poziom 2 lub skorzystanie z menu Poziom przenosi Cię na poziom 2. Na tym poziomie użytkownik tylko słyszy literę i musi ją wprowadzić. Jeśli się pomylił, litera zostanie wyświetlona, aby mu pomóc.

### Poziomy 3 i 4

Zrzut ekranu poziomu 3 &klettres; Poziom 3 &klettres;

Tutaj widać poziom 3 &klettres;, tryb dorosłego, motyw arktyczny oraz czeski język.

Na poziomie 3 użytkownik widzi sylabę oraz słyszy dźwięk. Następnie musi wprowadzić litery w odpowiednie pole. Jeśli pierwsza litera sylaby jest nieprawidłowa użytkownik nie może wpisać drugiej. Litera znika i musi spróbować ponownie. Liczba liter to dwa lub trzy, w zależności od języka.

Zrzut ekranu poziomu 4 &klettres; Poziom 4 &klettres;

Tak wygląda poziom 4 &klettres;, tryb dziecka, motyw pustynia oraz język słowacki.

Dźwięki są odtwarzane w losowej kolejności.

Kliknięcie na liście rozwijanej Poziom lub skorzystanie z menu Poziom i wybranie Poziom 4 przenosi Cię na poziom 4. Na tym poziomie użytkownik tylko słyszy sylabę i musi ją wprowadzić. Ten poziom może być zbyt trudny dla młodego dziecka.

### Okno konfiguracji

Okno konfiguracji zawiera dwie zakładki: jedna zawiera Ustawienia czcionek, druga Stoper.

#### O czcionkach

Można bardzo łatwo zmienić czcionkę używaną do wyświetlania liter, domyślna czcionka jest naprawdę brzydka. W trybie dorosłego w menu Ustawienia, w Konfiguracja: &klettres;... znajduje się zakładka Ustawienia czcionek z oknem wyboru czcionki. Nowa czcionka zostanie zastosowana do wyświetlanej litery/sylaby, jak i do pola wprowadzania.

Zmiana czcionki jest także przydatna, ponieważ niektóre czcionki (na przykład Helvetica) nie wyświetlają poprawnie znaków specjalnych języków wschodnioeuropejskich takich jak czeski czy słowacki. Jeśli niektóre litery lub sylaby nie są wyświetlane poprawnie, proszę zmienić czcionkę i wybrać, na przykład, Arial.

W tym oknie możesz także wybrać rozmiar czcionki, który Ci najbardziej odpowiada. To ustawienie zostanie zapisane w konfiguracji.

Zrzut ekranu okna wyboru czcionki &klettres; Okno wyboru czcionki &klettres;

Tak wygląda okno wyboru czcionki &klettres;.

#### Stopery

Stopery wyznaczają odstęp czasowy między dwiema literami, &ie; czas jaki litera jest wyświetlana. Jednostką są dziesiętne części sekundy.

Zakładka Stoper w oknie z menu Ustawienia Konfiguracja: &klettres;... zawiera ustawienia dwóch stoperów: jednego dla trybu dziecka oraz drugiego dla trybu dorosłego. Domyślnymi wartościami są 0.4 sekundy dla trybu dziecka oraz 0.2 sekundy dla trybu dorosłego. Zwiększanie odstępu czasowego pozwala na lepsze przyjrzenie się popełnionym błędom.

Zrzut ekranu ustawień Stoperów &klettres; Zrzut ekranu ustawień Stoperów &klettres;

## Wykaz poleceń

### Główne okno &klettres;

#### Menu Plik

&Ctrl;N Plik Nowy dźwięk

- Odtwarza nowy dźwięk

&Ctrl;P Plik Odtwórz dźwięk ponownie

- Odtwarza ponownie ten sam dźwięk

Plik Pobierz alfabet w nowym języku...

- Otwiera okno Pobierz gorące nowości umożliwiające pobranie alfabetu w nowym języku dla &klettres;

&Ctrl;Q Plik Zakończ

- Kończy działanie programu &klettres;

#### Menu Poziom

Poziom Poziom 1

- Wybiera poziom 1 (litera jest wyświetlana oraz dźwięk jest odtwarzany)

Poziom Poziom 2

- Wybiera poziom 2 (litera nie jest wyświetlana, tylko dźwięk jest odtwarzany)

Poziom Poziom 3

- Wybiera poziom 3 (sylaba jest wyświetlana oraz dźwięk jest odtwarzany)

Poziom Poziom 4

- Wybiera poziom 4 (sylaba nie jest wyświetlana, tylko dźwięk jest odtwarzany)

#### Menu Język

Język Angielski

- Wybiera język angielski

Język Francuski

- Wybiera język francuski

#### Menu Wygląd

Wygląd Motywy Klasa

- Przełącza do motywu klasa

Wygląd Motywy Arktyczny

- Przełącza do motywu arktycznego

Wygląd Motywy Pustynia

- Przełącza do motywu pustynia

&Ctrl;K Wygląd Tryb dziecka

- Przełącza tryb dziecka: brak paska menu

&Ctrl;G Wygląd Tryb dorosłego

- Przełącza tryb dorosłego: normalny interfejs

#### Menu Ustawienia

&Ctrl;M Ustawienia Ukryj pasek menu

- Przełącza wyświetlanie paska menu

Ustawienia Paski narzędzi

- Przełącza wyświetlanie pasków narzędzi: Główny oraz Znaki

Ustawienia Konfiguracja skrótów...

- Konfiguruje skróty &klettres;

Ustawienia Konfiguracja pasków narzędzi...

- Konfiguruje paski narzędzi &klettres;

Ustawienia Konfiguracja: &klettres;...

- Konfiguruje &klettres;: wyświetla okno konfiguracyjne z zakładkami: Ustawienia czcionek oraz Stoper.

## Dodawanie dźwięków do &klettres;

Jeśli chciałbyś/chciałabyś dodać dźwięki w Twoim języku możesz to bardzo łatwo zrobić. Nagraj dźwięki liter alfabetu i umieść je w folderze o nazwie 'alpha'. Następnie nagraj najbardziej aktulane sylaby i umieść je w folderze o nazwie 'syllab'.

Utwórz plik tekstowy `sounds.xml`, najlepiej korzystając z edytora &kate;, lub innego, umożliwiającego zmianę kodowania. W tym pliku wypisz wszystkie litery alfabetu oraz sylaby, które zostały nagrane przez Ciebie, tak jak w tym przykładzie dla języka czeskiego:

    <klettres>
    <language code="cs">
        <menuitem>
          <label>&Czech</label>
        </menuitem>
        <alphabet>
            <sound name="A" file="cs/alpha/a.ogg" />
            ...
        </alphabet>
        <syllables>
            <sound name="BA" file="cs/syllab/ba.ogg" />
            ...
        </syllables>
      </language>
    </klettres>

Zamień "cs" dwuliterowym kodem oraz "Czech" nazwą Twojego języka. Wypisz nazwy dźwięków razem ze znakami specjalnymi Twojego języka korzystając z dużych liter i kodowania utf8.

Dodatkowo możesz mi napisać o znakach specjalnych Twojego języka, abym mogła łatwiej wygenerować specjalny pasek narzędzi znaki. Utwórz plik tekstowy `cs.txt` (zamień "cs" dwuliterowym kodem Twojego języka) zawierający znaki specjalne Twojego języka zapisane dużymi literami, jeden na linię. Proszę zapisać oba pliki tekstowe korzystając z kodowania utf8 (w &kate; poprzez wybranie z listy w prawym górnym rogu).

Dźwięki powinny być w formacie wav lub ogg oraz odpowiednio długie by KAudioPlayer mógł je odtworzyć (pomiędzy 1.5 - 2 sekund długości, proszę dodać ciszę, jeśli są zbyt krótkie). Następnie proszę utworzyć archiwum po tarowaniu i spakowaniu gzipem i wysłać je mnie.

Zajrzyj na stronę &klettres;, aby uzyskać najbardziej aktualne instrukcje jak dodać nowy język.

## Pytania i odpowiedzi

&reporting.bugs; &updating.documentation;

Obrazek tła się nie pojawia.

Musisz uruchomić skrypt konfiguracyjny z opcją `--prefix` wskazującą do folderu w którym jest zainstalowane &kde; lub dodać ten folder do Twojej ścieżki.

Nie słyszę żadnych dźwięków

Twój system musi wspierać &arts;, a także demon &arts; musi być uruchomiony. W przypadku samodzielnej kompilacji &kde; upewnij się, że kdelibs zostało skompilowane z obsługą &arts;. W razie jakichkolwiek wątpliwości skontaktuj się z pomocą techniczną Twojej dystrybucji. Możesz także sprawdzić czy &arts; działa w &kcontrolcenter;- > Dźwięk & multimedia, w zakładce System dźwiękowy. Upewnij się, że pole Włącz system dźwięku jest zaznaczone.

Użytkownicy &kde; 3.4 muszą się także upewnić, że odtwarzacz używany do odtwarzania dźwięków &kde; jest domyślnym odtwarzaczem dźwięków &kde;. Można to sprawdzić w &kcontrolcenter; -> Dźwięk & multimedia w zakładce Powiadomienia systemowe, klikając na przycisku Ustawienia odtwarzacza na dole z prawej strony, a następnie w nowym oknie zaznaczyć Użyj systemu dźwięku &kde;.

Nie widzę niektórych liter na ikonach na pasku Znaki. Zamiast nich pojawiają się kwadraty.

Język czeski i słowacki w &klettres; wymagają czcionki Arial - jeśli ta czcionka nie jest zainstalowana, zwróć się o pomoc do pomocy technicznej swojej dystrybucji.

Jeśli na Twoim komputerze jest zainstalowany &Windows;, możesz użyć czcionek TTF z &Windows; (czyli m. in. Arial) poprzez &kcontrolcenter; -> Administracja systemu -> Instalator czcionek (kliknij na Tryb administratora, a następnie dodaj folder czcionek z &Windows;).

Litery na ikonach na pasku Znaki są zbyt małe dla niektórych języków.

Język czeski i słowacki w &klettres; wymagają czcionki Arial - jeśli ta czcionka nie jest zainstalowana, zwróć się o pomoc do pomocy technicznej swojej dystrybucji.

Jeśli na Twoim komputerze jest zainstalowany &Windows;, możesz użyć czcionek z tego systemu (czyli m. in. Arial) poprzez &kcontrolcenter; -> Administracja systemu -> Instalator czcionek (kliknij na Tryb administratora, a następnie dodaj folder czcionek z Windows).

Czemu jest tylko dziesięć języków?

Aby dodać nowy język potrzebuję dźwięków dla alfabetu oraz paru podstawowych sylab. Ktoś kto mówi tym językiem jako ojczystym musi nagrać te dźwięki w formacie wav, mp3, a najlepiej Ogg Vorbis. Dla poziomów 3 i 4 sylaby muszą być dobrane przez nauczyciela lub osobę, która wie jak się uczą dzieci: muszą to być sylaby których należy się nauczyć po opanowaniu alfabetu, aby móc się dobrze nauczyć podstaw języka. Proszę do mnie napisać jeśli jesteś w stanie to zrobić. Zajrzyj na stronę &klettres; po dokładne instrukcje jak dodać nowy język.

## Podziękowania i licencja

&klettres;

Prawa autorskie do programu 2001-2005 &Anne-Marie.Mahfouf; &Anne-Marie.Mahfouf.mail;

Jestem bardzo wdzięczna następującym osobom za ich bezcenny wkład w rozwój programu:

- Dźwięki czeskie: Eva Mikulčíková evmi@seznam.cz

- Dźwięki duńskie: Geert Stams geert@pa3csg.myweb.nl

- Dźwięki holenderskie: Erik Kjaer Pedersen erik@binghamton.edu

- Dźwięki francuskie: Ludovic Grossard grossard@kde.org

- Dźwięki słowackie: Silvia Motyčková i Jozef Říha silviamotycka@seznam.cz

- Dźwięki włoskie: Pietro Pasotti pietro@itopen.it

- Dźwięki angielskie: Robert Wadley robntina@juno.com

- Dźwięki hiszpańskie: Ana Belén Caballero and Juan Pedro Paredes neneta @iquis.com

- Dźwięki zromanizowanego hindi: Vikas Kharat kharat@sancharnet.in

- Dźwięki lugandańskie: John Magoye and Cormac Lynch cormaclynch@eircom.net

- Dźwięki niemieckie: Helmut Kriege h.kriege@freenet.de

- Obrazek tła dla motywu klasa: Renaud Blanchard kisukuma@chez.com

- Oryginalne ikony: &Primoz.Anzur; zerokode@yahoo.com

- Wsparcie oraz pomoc przy kodzie programu: &Robert.Gogolok; &Robert.Gogolok.mail;

- Ikona SVG: Chris Luetchford chris@os11.com

- Kod generujący ikony specjalnych znaków: Peter Hedlund peter@peterandlinda.com

- Wersja dla KConfig XT, pomoc przy kodzie programu: &Waldo.Bastian; &Waldo.Bastian.mail;

- Ikony SVG trybu dorosłego i dziecka, motyw pustynia: &Danny.Allen; dannya40uk@yahoo.co.uk

- Kontrolka stopera: Michael Goettsche michael.goettsche@kdemail.net

Prawa autorskie dokumentacji 2001-2006 &Anne-Marie.Mahfouf; &Anne-Marie.Mahfouf.mail;

Igor Klimerkigro@vp.pl

&underFDL; &underGPL;
&documentation.index;