# &kmail; gebruiken

## Het hoofdvenster

Het hoofdvenster is het venster dat verschijnt direct nadat &kmail; gestart wordt. Het is verdeeld in drie vakken:

Mappenlijst (linkervak)

- In dit vak staan alle e-mailmappen (sommige e-mailprogramma's noemen dit mailboxen). Om naar een bepaalde map te gaan kunt u er op klikken. De berichten uit deze map worden nu in het berichtvak getoond. De mappenlijst kan getoond worden in een verkorte weergave die slechts een klein deel van de linkerkant in beslag neemt en een lange weergave die de volledige linkerkant in beslag zal nemen. De gewenste weergave kan gekozen worden bij Uiterlijk/Opmaak door in het menu te kiezen voor Instellingen&kmail; instellen.... Bekijk ook het gedeelte over Mappen voor meer informatie over het gebruik van de mappen.

Berichtvak (vak rechtsboven)

- Dit vak toont enkele gegevens (markeringen, afzender, onderwerp, datum en optioneel de grootte) van de e-mailberichten van de op dat moment geselecteerde map. Wanneer een e-mailbericht geselecteerd wordt, zal de inhoud getoond worden in het Voorbeeldberichtvak. Er kunnen ook meerdere berichten geselecteerd worden door de &Ctrl;-toets in te houden terwijl de berichten worden aangeklikt. De berichten kunnen gesorteerd worden door op de kolom te klikken waarop gesorteerd moet worden. Door meerdere keren op dezelfde kolom te klikken, kan er gewisseld worden tussen een oplopende of aflopende sortering.

Voorbeeldberichtvak (vak rechtsonder)

- In dit vak wordt het op dat moment geselecteerde bericht weergegeven. Bijlagen worden onderaan het bericht getoond als pictogrammen of ingebed in het bericht, afhankelijk van de instellingen bij Beeld Bijlagen. Er kan door middel van de Page Up- en Page Down-toetsen naar een volgende pagina gegaan worden, de Pijl omhoog- en Pijl omlaag-toetsen zorgen er voor dat het bericht één regel verschuift. Er kunnen ook Sneltoetsen gebruikt worden om door de berichten heen te bladeren, zodat de muis niet gebruikt hoeft te worden.

## Sneltoetsen

De volgende sneltoetsen kunnen in het hoofdvenster gebruikt worden:

Sneltoets | Effect
Spatie | Bekijk de volgende pagina van het huidige bericht of ga naar het volgende ongelezen bericht indien de laatste pagina van het bericht reeds getoond wordt.
Pijl rechts of N | Ga naar het volgende bericht in de huidige map.
Pijl links of P | Ga naar het vorige bericht in de huidige map.
+ | Ga naar het volgende ongelezen bericht in de huidige map.
- | Ga naar het vorige ongelezen bericht in de huidige map.
&Ctrl;+ | Ga naar de eerstvolgende onderliggende map met ongelezen berichten.
&Ctrl;- | Ga naar de eerstvolgende bovenliggende map met ongelezen berichten.
&Ctrl;Pijl links | Ga naar de bovenliggende map. Gebruik &Ctrl;Spatie om de map daadwerkelijk te openen.
&Ctrl;Pijl rechts | Ga naar de onderliggende map. Gebruik &Ctrl;Spatie om de map daadwerkelijk te openen.
&Ctrl;Spatie | Opent de map die op dat moment geselecteerd is. Bijvoorbeeld doordat deze geselecteerd is door gebruik van &Ctrl;Pijl links of &Ctrl;Pijl rechts.
&Shift;Pijl links en &Shift;Pijl rechts | Selecteer berichten in het berichtvak, te beginnen bij het huidige bericht.

## Bericht opstellen-venster

Het bericht opstellen-venster wordt gebruikt om nieuwe e-mailberichten op te stellen. Een nieuw e-mailbericht kan worden opgesteld door te kiezen voor Bericht Nieuw bericht... of door op het hoofdvenster te klikken op het Nieuw bericht-pictogram.

### Een bericht opstellen

Om een nieuw e-mailbericht op te stellen vult u allereerst enkele velden in. In het menu Beeld kunt u aangeven welke velden getoond moeten worden. Het Identiteit-veld heeft ook een Behouden-keuzevakje waardoor het mogelijk is om de op dat moment geselecteerde identiteit ook te gaan gebruiken voor toekomstige e-mailberichten.

Er zijn verschillende sneltoetsen die het opstellen van een e-mailbericht eenvoudiger maken. De ...-knop achter het Aan:-, CC:- en BCC:-veld roept het adresboek op waarin u op eenvoudige wijze adressen kunt selecteren.

Wanneer u een e-mailadres in het Aan:-, CC:- of BCC:-veld aan het invullen bent, verschijnt er een venster waarin e-mailadressen vermeld staan die beginnen met de getypte letters. De vermelde e-mailadressen zijn recentelijk gebruikt of komen voor in het adresboek. De inhoud van het getoonde venster kan aangepast worden door te klikken op de &RMB; en een andere aanvulmethode te kiezen.

Wanneer meederdere e-mailadressen in één veld opgenomen worden, moeten de e-mailadressen door een komma gescheiden worden. Afhankelijk van de systeemconfiguratie kan het dan wel noodzakelijk om ook voor lokale gebruikers het volledige e-mailadres (bijvoobeeld: `jan@jansen.com`) te gebruiken.

Nadat een e-mailbericht klaar is, kunt u op het Verzenden-pictogram (envelop met pijl omhoog) klikken om het bericht direct te verzenden. Door op het In wachtrij plaatsen-pictogram te klikken wordt het bericht in postvak uit geplaatst. Indien het bericht nog niet klaar is, kan er gekozen worden voor Bericht Opslaan in conceptenmap. Indien u een versleuteld- of digitaal ondertekend-bericht wilt versturen, klik dan op het Bericht ondertekenen- of Bericht versleutelen-pictogram.

Indien er een cryptoplugin ingesteld is, kan er gekozen worden of de ingebouwde OpenPGP of de cryptoplugin gebruikt moet worden voor de versleuteling of digitale ondertekening. Indien er bijlagen bij het e-mailbericht zijn, is het verstandig om te kiezen voor de cryptoplugin omdat OpenPGP de bijlagen niet kan versleutelen of digitaal ondertekenen. Indien het bericht alleen maar digitaal ondertekend hoeft te worden of alle bijlagen zijn ingebed in het bericht, zodat deze wel versleuteld kunnen worden, dan volstaat OpenPGP.

### Bijlagen toevoegen

Op de volgende manieren kunt u bijlagen meesturen met e-mailberichten:

- Klik op het Bestand bijvoegen-pictogram (paperclip) en selecteer het bestand dat bijgevoegd moet worden.

- Sleep het bestand van het bureaublad, of vanuit een andere map, naar het venster waar het bericht wordt opgesteld.

- Gebruik één van de mogelijkheden uit het menu Bijlage.

Nadat een bijlage toegevoegd is aan een e-mailbericht, verschijnt het bijlagenvenster onderaan het bericht opstellen-venster. Door met de &RMB; te klikken op de bijlage, kan er gekozen worden voor het Tonen, Opslaan als... of Verwijderen van de bijlage.

Gebruik Eigenschappen om het venster Eigenschappen van bijlagen te openen. Het eerste veld geeft het &MIME;-type aan. Net als het Naam-veld wordt dit automatisch gevuld. Soms is het &MIME;-type onjuist. Als dat het geval is kan er een andere &MIME;-type gekozen worden uit de lijst. Indien het gewenste type niet voorkomt in de lijst kan deze ook worden intypt. In dit venster kan ook de codering van de bijlage aangegeven worden (doorgaans werkt de ingestelde codering prima). Door Automatische weergave voorstellen te selecteren wordt er bij de ontvanger geprobeerd om dit gedeelte ingebed te tonen in plaats van pictogrammen te laten zien.

PGP-/GnuPG-sleutels kunnen ook als bijlagen bij een bericht gevoegd worden door de desbetreffende menukeuze binnen het Bijlage-menu te kiezen. PGP-sleutels worden op dezelfde manier ingevoegd als bestandsbijlagen.

Bijlagen worden alleen versleuteld wanneer er gebruik gemaakt wordt van een Cryptoplugins. De ingebouwde OpenPGP-versleuteling kan bijlagen niet versleutelen.

### De spelling van het e-mailbericht controleren

Gebruik Hulpmiddelen Speling... om de spelling van een opgesteld bericht te controleren. &kmail; gebruikt &kspell; om de spelling te controleren. &kspell; is de &kde;-schil voor de ispell- of aspell -spellingcontrole. De spellingcontrole moet eerst worden ingesteld bij Instellingen Spellingcontrole....

## Berichtmappen

Berichtmappen worden gebruikt om de e-mailberichten in te delen. Alle e-mailberichten worden standaard opgeslagen in de map `Mail`, in de persoonlijke map. Wanneer &kmail; voor de eerste keer gestart wordt, worden de mappen postvak in, postvak uit, verzonden, prullenbak en concepten aangemaakt. Elke map heeft een bepaalde functie:

postvak in:

- Dit is de map waarin de door &kmail; opgehaalde e-mailberichten standaard geplaatst worden.

postvak uit:

- Hier worden de berichten bewaard die klaar zijn voor verzending. Het is niet de bedoeling dat er naar deze map berichten gesleept worden. Om de e-mail na het opstellen te verzenden dient het Verzenden-pictogram gebruikt te worden.

verzonden:

- Bevat een kopie van alle verzonden berichten.

prullenbak:

- Bevat alle berichten die naar de prullenbak verplaatst zijn.

concepten:

- Bevat de berichten waarbij bij het opstellen ervan is gekozen voor het opslaan in deze map, in plaats van het bericht te versturen.

In de meeste gevallen zijn deze mappen voldoende voor het indelen van alle e-mailberichten. Na een tijdje kan het echter handig zijn om meer mappen te creëren om een betere indeling te kunnen maken. Een nieuwe map kan gemaakt worden door te kiezen voor Map Nieuwe map.... Het venster Map aanmaken wordt dan geopend, zodat de benodigde gegevens ingevuld kunnen worden. Indien de eigenschappen van een map aangepast moeten worden, selecteer dan de betreffende map en kies voor Map Eigenschappen....

Om berichten te verplaatsen van de ene naar de andere map, selecteert u één of meerdere berichten en drukt u op de M (eventueel kunt u ook voor Bericht Verplaatsen naar kiezen). Een lijst van mappen zal verschijnen. Selecteer de map waarheen de berichten verplaatst moeten worden. Een andere mogelijkheid is om het bericht vanuit het berichtenvenster te slepen naar de nieuwe map.

Indien alle e-mailberichten in een map verwijderd moeten worden, kan er gekozen worden voor Map Alle berichten naar de prullenbak verplaatsen. Indien de map zelf ook verwijderd moet worden (tesamen met de berichten), kan er ook gekozen worden voor Map Map verwijderen.

### Mapeigenschappen

Het venster Eigenschappen voor map geeft de mogelijkheid om de map te hernoemen of te verplaatsen. Tevens kunnen enkele andere instellingen voor de map gewijzigd worden. De meeste instellingen kunnen alleen gewijzigd worden voor de niet-standaard mappen. De standaardmappen zoals postvak in kunnen niet hernoemd of verplaatst worden.

Een map kan als submap van een andere map worden ingesteld door de betreffende map te selecteren in de selectielijst Behoort aan.

Het Mappictogrammen-gedeelte geeft de mogelijkheid om een ander pictogram voor de map in te stellen.

Bekijk het Opslagformaat-gedeelte voor meer informatie over het Postbusformaat

Indien deze map gebruikt gaat worden voor het opslaan van de e-mailberichten van een discussiegroep, dan kunt u het e-mailadres van de discussiegroep opgeven in het Geassocieerde discussiegroep-gedeelte. Daardoor is het mogelijk om de menukeuze Bericht Beantwoorden aan discussiegroep... te gebruiken. Dit opent het Bericht opstellen-venster, maar dan met in het Aan:-veld het e-mailadres van de discussiegroep in plaats van het e-mailadres van de verzender van het bericht waar op gereageerd wordt. Tevens is mogelijk om een nieuw bericht aan de discussiegroep op te stellen door met de middelste muisknop op de map te klikken.

Het Oude berichten-verloop-gedeelte maakt het mogelijk om automatisch oude e-mailberichten te verwijderen. Dit zal gebeuren wanneer &kmail; afgesloten wordt (afhankelijk van de instellingen bij het Mappen-tabblad onder het Diversen-gedeelte van de instellingen) of als er gekozen wordt voor Bestand Berichten met verlopen bewaartijd verwijderen.

Berichten met een verlopen bewaartijd worden verwijderd. Zij worden dus niet verplaatst naar de prullenbak. Wees dus erg voorzichtig met deze instelling.

In het Identiteit-gedeelte kan aangegeven worden welke identiteit er standaard gebruikt zal worden voor het opstellen van nieuwe berichten. Echter, wanneer er een bericht beantwoord wordt dat gestuurd is aan een Aan:-adres dat opgegeven is in een andere identiteit, dan zal die identiteit gebruikt worden voor de beantwoording.

Met het Zender/ontvanger tonen-gedeelte kan aangegeven worden of het e-mailadres van de zender of van de ontvanger getoond zal worden in het berichtenvenster. Dit is handig indien er een alternatieve map voor de verzonden berichten wordt gebruikt.

### Opslagformaat

In een berichtmap kunnen de berichten in het mbox- of in het maildir-formaat worden opgeslagen. Bij het mbox-formaat worden alle berichten in één bestand opgeslagen, terwijl in het het maildir-formaat elk bericht in een apart bestand opgeslagen wordt. Het maildir-formaat is het standaardformaat binnen &kmail; en wordt in het algemeen beschouwd als het stabielere formaat van de twee. Bij sommige bestandssystemen kan het echter wel een fractie langzamer zijn. Bij twijfel kan het beste gekozen worden voor het maildir-formaat.

Er is momenteel binnen &kmail; geen mogelijkheid om een map over te zetten van het ene naar het andere formaat. Wel is het mogelijk om alle berichten van een map in het oude mbox-formaat te verplaatsen naar een map in het nieuwe maildir-formaat of omgekeerd.

## Berichtfilters

Indien &kmail; intensiever gebruikt gaat worden, kan er een situatie ontstaan waarin u het overzicht in postvak in verliest door het grote aantal berichten. Berichtfilters kunnen er voor zorgen dat een en ander weer overzichtelijk wordt door bepaalde acties uit te voeren op berichten in een map.

De filters die hier beschreven worden, worden toegepast op berichten nadat deze opgehaald zijn van de server. Indien de berichten gefilterd moeten worden terwijl zij nog op de server staan, dan kan er gebruik gemaakt worden van POP-filters.

Filters bestaan uit twee delen. Allereerst de filtercriteria: dit is een verzameling zoekpatronen die bepalen of de filterhandelingen moeten worden uitgevoerd. Daarnaast de filterhandelingen, die bepalen wat er met een bepaald bericht gedaan wordt als de filtercritera van toepassingen zijn.

De beschikbare filters worden na elkaar uitgevoerd, beginnend met het eerste filter. Bij het eerste filter waarbij de filtercriteria van toepassing zijn worden de filterhandelingen uitgevoerd. Nadat deze filterhandelingen zijn uitgevoerd wordt er standaard niet gekeken of er nog andere filters in aanmerking komen om uitgevoerd te worden. Is dit wel gewenst, dan kan dit worden aangegeven.

Gebruikelijk is dat de filters worden toegepast op binnenkomende berichten, maar ze kunnen ook worden toegepast op verzonden berichten, afzonderlijke berichten of groepen berichten. Om bepaalde berichten te filteren selecteert u deze en drukt u op &Ctrl;J of u kiest in het menu voor Bericht Filters toepassen. Alle filters waarbij de optie dat deze ook van toepassing zijn op handmatige filterhandelingen geselecteerd is worden nu toegepast.

### Snel filters instellen

Er zijn twee manieren waarop een filter gecreëerd kan worden. De snelste manier is om te kiezen voor Hulpmiddelen Filter aanmaken. Vervolgens komt u in het Filterregels-venster terecht waarbij het eerste filtercriteria (afhankelijk van de gekozen menuoptie) en de eerste filterhandeling (naar map verplaatsen) reeds is ingevuld. In de meeste gevallen is het dus alleen nodig om de map aan te geven waarin het e-mailbericht verplaatst moet worden, maar uiteraard kan het filter ook nog aangepast worden.

Een interessant voordeel van deze methode is dat &kmail; bij het creëren van een filter voor een discussiegroep een poging zal doen om een criterium te vinden dat uniek is voor de berichten van de discussiegroep. Indien dat criterium gevonden is, dan zal de afgeleide naam van de discussiegroep getoond worden bij Hulpmiddelen Filter aanmaken Filteren op discussiegroep....

De tweede manier om een filter aan te maken is door alle gegevens van het benodigde filter met de hand op te geven. Dit kunt u doen door te kiezen voor Instellingen Filters instellen.... Het filterregels-venster wordt hierna uitgebreid besproken.

### Het filterregelsvenster

In dit venster kunnen filters worden aangemaakt en gewijzigd.

Dit venster is te bereiken via Hulpmiddelen Filter aanmaken of Instellingen Filters instellen....

Het venster is verdeeld in vier gedeelten:

Beschikbare filters

- Dit gedeelte toont de huidige filters en enkele knoppen. Door middel van de knoppen is het mogelijk om nieuwe filters aan te maken, de volgorde waarin de filters worden toegepast te wijzigen en filters te verwijderen of te hernoemen. Wanneer een filter geselecteerd wordt verschijnen de eigenschappen van het filter in het rechterdeel van het venster.

Filtercriteria

- In dit gedeelte kan het zoekpatroon worden opgegeven waaraan het e-mailbericht moet voldoen voordat de filterhandelingen worden uitgevoerd. U kunt aangeven of een e-mailbericht aan één van de criteria of aan alle criteria moet voldoen voordat de filterhandelingen uitgevoerd gaan worden. Later volgt een uitgebreide beschrijving van de verschillende zoekpatronen.

  Door te klikken op Meer kunnen er meer zoekpatronen worden opgegeven, bijvoorbeeld als het identificeren van een bepaald bericht gecompliceerd is. Met Minder wordt het laatste zoekpatroon verwijderd. Beginwaarde zorgt er voor dat alle zoekpatronen gewist worden behalve de eerste twee. Deze worden dan weer ingesteld op de beginwaarden.

  Ongeldige of lege zoekpatronen worden niet toegepast.

Filterhandelingen

- In dit gedeelte kan de lijst met handelingen worden ingesteld die uitgevoerd moeten worden zodra de filtercriteria van toepassing zijn. Hierna volgt een gedetailleerde uitleg over de verschillende Filterhandelingen.

  U kunt op Meer klikken om een extra handeling op te kunnen geven. Minder verwijdert de laatste handeling. Beginwaarde zorgt er voor dat alle handelingen gewist worden behalve de eerste. Deze wordt dan weer ingesteld op de beginwaarde.

  Ongeldige of lege handelingen kunnen niet worden uitgevoerd.

Uitgebreide opties

- In dit gedeelte kunnen er enkele aanvullende instellingen gemaakt worden voor het betreffende filter.

  De eerste rij keuzevakjes geeft aan waarop het filter toegepast mag worden. Het keuzevakje op inkomende berichten geeft aan dat het filter toegepast mag worden op inkomende berichten (bijvoorbeeld bij Controleren op berichten bij). Het keuzevakje op verzonden berichten doet hetzelfde voor de verzonden berichten (Bijvoorbeeld na Verzenden) en op handmatige filterhandelingen zorgt ervoor dat de filters handmatig aangeroepen worden (Bijvoorbeeld via Bericht Filters toepassen).

Filtes krijgen automatisch een naam. Er kan een andere naam aan het filter worden gegeven door op de Hernoemen-knop te klikken. &kmail; blijft de naam van het filter bijwerken zolang de filternaam begin met <.

Als u een filterhandeling opslaat door op OK of Toepassen te klikken, dan worden alleen de geldige filters gekopieerd naar de interne filterbeheerder.

Een filter is ongeldig indien

1. de filtercriteria alleen maar bestaan uit lege zoekpatronen, of

2. de lijst met filterhandelingen leeg is.

De lege zoekpatronen en handelingen worden uit de filtercriteria en filterhandelingen verwijderd voordat het filter bewaard wordt.

### Zoekpatronen

De meeste filters worden ingesteld om de berichten van een bepaalde afzender er uit te filteren. Dit kan men doen door te kiezen voor het From-veld. Bij een filter voor een discussiegroep kan men het beste kiezen voor het <geadresseerden>-veld. Uiteraard zijn er meerdere velden beschikbaar waarop het criterium gebaseerd kan zijn. Overigens wordt er bij het zoeken niet gekeken naar het verschil in hoofdletters en kleineletters:

<Bericht>

- Doorzoekt het volledige bericht (berichtkoppen, berichtinhoud en, indien aanwezig, bijlagen).

<berichtinhoud>

- Doorzoekt alleen de berichtinhoud.

<enig berichtkop>

- Doorzoekt de berichtkoppen van het bericht.

<geadresseerden>

- Doorzoekt de berichtkoppen Aan: en CC: van het bericht.

<grootte in bytes>

- Bekijkt of het bericht groter of kleiner is dan de opgegeven waarde.

<leeftijd in dagen>

- Bekijkt of het bericht ouder of jonger is dan de opgegeven waarde.

Overige velden

- Doorzoekt het opgeven veld.

### Filterhandelingen

De meeste filters worden ingesteld om binnenkomende berichten te filteren naar bepaalde mappen. Dit kan gedaan worden door te kiezen voor naar map verplaatsen. Een totaaloverzicht van alle mogelijke handelingen:

naar map verplaatsen

- Slaat het bericht op in een andere map. Het bericht wordt dus verwijderd uit de huidige map. Momenteel kan de map waarheen het e-mailbericht verplaatst moet gaan worden geen IMAP-map zijn.

identiteit instellen op

- Stelt uw identiteit in wanneer u het bericht gaat beantwoorden.

markeren als

- Markeert het e-mailbericht als gelezen, belangrijk (vlag-pictogram), doorgestuurd, beantwoord, &etc;

transport instellen op

- Stelt de transportmethode in (bijvoorbeeld SMTP) wanneer u het bericht gaat beantwoorden.

antwoord instellen op

- Verandert de berichtkop Reply-To. Dit kan van pas komen bij berichten van discussiegroepen waarbij het antwoordadres automatisch wordt veranderd in een ongewenst e-mailadres.

doorsturen naar

- Stuurt het bericht door naar een ander e-mailadres.

omleiden naar

- Leidt het bericht om naar een ander e-mailadres.

onbestelbaar

- Stuurt het bericht terug naar de afzender als zijnde onbestelbaar.

  Dit werkt alleen goed indien het e-mailadres van de afzender juist is. Dat is meestal niet het geval voor spamberichten (ongewenste e-mailreclame).

aflevering bevestigen

- Verstuurt een bevestiging naar de afzender dat het bericht is aangekomen. Dit gebeurt alleen als de afzender om een ontvangstbevestiging heeft gevraagd.

  Dit filter maakt het mogelijk om selectief ontvangstbevestigingen te versturen. Indien er naar iedereen een ontvangstbevestiging verstuurd mag worden, kan dat worden ingesteld bij &kmail; instellen... ( sectie Beveiliging). Het advies is echter om niet aan iedereen zomaar een ontvangstbevestiging te versturen omdat het op die manier wel erg makkelijk is voor verstuurders van bijvoorbeeld spam om te controleren of e-mailadresen geldig zijn. Geldige e-mailadressen worden vervolgens weer verspreid aan andere verstuurders van spam, waardoor u uiteindelijk bedolven wordt onder ongewenste e-mail.

commando uitvoeren

- Voert een programma uit, echter het bericht zal niet worden gewijzigd. Geef het volledige pad op naar het programma. &kmail; zal wachten totdat het programma afgerond is. Het e-mailbericht kan worden meegegeven aan het programma: %0, %1, &etc;. Het getal staat voor een bepaald deel van het bericht. Normaliter is %0 de tekst, %1 de eerste bijlage en zo verder. Daarnaast wordt het volledige bericht aan stdin meegegeven. Daarbij wordt elke %{foo} vervangen door de inhoud van de foo-berichtkop.

  Momenteel werkt dit alleen als het e-mailbericht tenminste één bijlage heeft. Nee, zelfs %0 zal in het algemeen niet werken!

  Zelfs complexe commando's kunnen worden opgegeven omdat &kmail; een subshell gebruikt om het commando uit te voeren. Zodoende zal zelfs het volgende commando uitgevoerd worden: ``uudecode` `-o` `$(mktemp kmail-uudecoded.XXXXXX)` && `echo` `$'\a'``

doorsluizen via

- Dit haalt de tekst door een bepaald programma heen. Indien het programma uitvoer teruggeeft, zal het volledige e-mailbericht (inclusief berichtkoppen) vervangen worden door deze uitvoer. Als het programma geen uitvoer teruggeeft of met een andere dan status 0 eindigt, dan zal het bericht niet gewijzigd worden. Geef het volledige pad op naar het programma. Ook hier zullen %n,%{foo}, etc, vervangen worden zoals dat gebeurt bij commando uitvoeren.

  Wees er op bedacht dat deze filterhandeling er voor kan zorgen dat berichten onleesbaar worden als het aangeroepen programma geen goede uitvoer teruggeeft.

berichtkop verwijderen

- Verwijdert alle berichtkoppen met de opgegeven naam uit het e-mailbericht. Dit kan bijvoorbeeld van pas komen om ongewenste Reply-To-berichtkoppen te verwijderen.

berichtkop toevoegen

- Voegt een berichtkop met de opgegeven naam en waarde toe aan het e-mailbericht. Indien er reeds een berichtkop bestaat met de opgegeven naam, zal deze worden overschreven met de nieuwe waarde. Indien er meerdere berichtkoppen met de opgegeven naam bestaan (bijvoorbeeld de Received:-berichtkoppen), zal één van hen overschreven worden en de anderen zullen niet veranderd worden. Dit is een bekende beperking van deze handeling. Indien dit ongewenst is, kan deze handeling voorafgegaan worden door de handeling berichtkop verwijderen, zodat er geen berichtkop met deze naam meer zal voorkomen.

berichtkop herschrijven

- Zoekt de opgegeven berichtkop en wijzigt de waarde. De opgegeven zoekopdracht zal beschouwd worden als een hoofdlettergevoelige reguliere expressie. De opgegeven waarde zal letterlijk worden gebruikt, maar `\n`, `$n` en `${nn}` (waarbij n een enkel getal is, behalve de laatste variant) zullen worden vervangen door de in de reguliere expressie tussen haakjes staande zoekdelen.

  Analoog aan de opmerkingen bij het berichtkop toevoegen-veld geldt hier dezelfde beperking.

### Voorbeelden van filters

Stel dat ik geabonneerd ben op de (algemene) &kde;-discussiegroep, dan zou ik een aparte map kunnen maken (bijvoorbeeld `KDE-Algemeen`) waarin de berichten van de discussiegroep kunnen komen te staan. Ik kan nu een filter aanmaken dat de berichten van de discusseigroep automatisch verplaatst van postvak in naar de map `KDE-Algemeen`. Dit kan op de volgende manier:

### Een discussiegroep filteren

1. Kijk of bij Hulpmiddelen Filter aanmaken Filteren op discussiegroep... de naam van de discussiegroep vermeld staat. Als dat het geval is, dan wordt er direct een goed filtercriterium getoond, bijvoorbeeld: X-Mailing-Listis gelijk aan<kde-i18n-nl@kde.org>. Bij de Filterhandelingen hoeft dan alleen nog te worden aangegeven naar welke map de berichten verplaatst moeten worden!

   Als dat niet werkt, dan moet u bedenken hoe de berichten van de discussiegroep het best geïdentificeerd kunnen worden. Bijvoorbeeld: bijna alle berichten van de discussiegroepen van &kde; hebben de naam van de discussiegroep in de berichtkop Onderwerp staan (bijvoorbeeld [KDE-i18n-nl]).

2. Kies nu in het menu voor Instellingen Filters instellen....

3. Klik nu op de knop Nieuw om een nieuw, leeg filter aan te maken. Dit filter zal voorlopig de naam <onbekend> hebben.

4. In het Filtercriteria-gedeelte, selecteer Subject uit de lijst, vervolgens in het volgende veld bevat en vul in het derde veld `[KDE-i18n-nl]` in.

5. In de eerste kolom van de Filterhandelingen kunt u nu kiezen voor naar map verplaatsen. Daarnaast verschijnt een nieuwe selectielijst waaruit de map gekozen kan worden waarnaar de berichten verplaatst moeten worden. In dit voorbeeld is dit dus KDE-Algemeen.

Misschien wilt u complexere filters creëren. Als u bijvoorbeeld alleen de berichten van uw goede vriend `Jan Jansen <jan.jansen@provider.nl>`, gericht aan de discussiegroep, wilt filteren naar een speciale map. Hier komende de extra filtercriteria van pas:

### Het filter uitbreiden

1. Open het Filterregels-venster en selecteer het zojuist aangemaakte filter.

2. Omdat u alleen de berichten die `[[KDE-i18n-nl]` in de Subject-berichtkop hebben en die afkomstig zijn van Jan Jansen wilt filteren, selecteert u allereerst komt overeen met al het volgende.

3. Vervolgens kunt u bij het tweede criterium in de eerste kolom From selecteren, gevolgd door bevat en daarnaast tikt u `jan.jansen@provider.nl` in.

U hebt nu een filter dat alle berichten van Jan Jansen gericht aan de discussiegroep verplaatst naar de map KDE-Algemeen.

## POP-filters

POP-filters kunnen gebruikt worden om e-mailberichten al op de POP-server te filteren, dus nog voordat deze opgehaald worden. U kunt deze fitlers instellen om bijvoorbeeld te voorkomen dat &kmail; hele grote berichten op gaat halen die derhalve ook veel tijd kosten om op te halen.

In het instellingenvenster van het POP-account kan aangegeven worden dat de filters moeten worden toegepast indien het bericht groter is dan een bepaalde grootte door de optie Berichten filteren als ze groter zijn dan te selecteren. Daarnaast kan de grootte worden ingesteld. De standaard waarde is 50.000 Bytes. Bij berichten die groter zijn dan de opgegeven waarde zal er gecontroleerd worden of de filtercriteria voldoen. Indien er geen filter voldoet, zal er gevraagd worden wat er met het bericht gedaan moet worden. 50.000 Bytes is een goede grootte zodat de berichtkoppen op zich niet het filteren zal activeren. Elk bericht dat gefilterd moet worden genereert wat extra verkeer doordat de berichtkoppen twee keer opgehaald worden, dus is het onwenselijk dat elk bericht gefilterd wordt. De standaard filterhandeling is Berichten ophalen om te voorkomen dat berichten verloren gaan.

Wees voorzichtig met de optie Berichten van server verwijderen, aangezien het onmogelijk is om de verwijderde post terug te halen.

Met een stel goede filters is het mogelijk dat alle berichten, die door het filter gehaald moeten worden, goed worden afgehandeld (dus: ophalen, later ophalen of verwijderd). Dan verschijnt dus nooit het venster waarin u met de hand moet aangeven wat er met een bericht moet gebeuren. Let er wel op dat zodra de filtercriteria wel van toepassing zijn, er geen betrouwbare manier meer is om de bijbehorende filterhandeling nog te veranderen. Alleen als er geen toepasselijk filter is gevonden zal het venster getoond worden.

### Het venster POP-filterregels

Regels toevoegen gaat hetzelfde als bij de berichtfilters. Op de linkerhelft kunt u de bestaande filters aanroepen zodat deze gewijzigd kunnen worden. Klik op het Nieuw-pictogram om een nieuw filter te maken. Aan de rechterkant kan worden aangegeven wanneer het filter van toepassing is. Bij de Filterhandelingen kan vervolgens worden aangegeven wat er vervolgens met het bericht moet gebeuren. De beschikbare opties zijn:

Berichten ophalen

- Zorgt ervoor dat de berichten die voldoen aan de criteria worden opgehaald net als berichten die onder de drempelwaarde voor het filteren van berichten zitten.

Berichten later ophalen

- Zorgt ervoor dat de berichten die voldoen aan de criteria bijven staan op de server. Dit geeft de mogelijkheid om de berichten op een later tijdstip op te halen, nadat de filterhandeling handmatig is veranderd.

Berichten van de server verwijderen

- Zorgt ervoor dat de berichten die voldoen aan de criteria worden verwijderd van de server. Zodra een e-mail is verwijderd van de server, is er geen mogelijkheid meer om dat bericht terug te halen. Let er op dat er dus geen berichten verwijderd worden die u toch eigenlijk wel zou willen lezen.

Het keuzevakje Overeenkomstige berichten die gemarkeerd zijn als "Later ophalen" altijd tonen in het bevestigingsdialoog zorgt ervoor dat het dialoogvenster zal verschijnen wanneer de e-mail opgehaald wordt en er minimaal één bericht gemarkeerd staat als bericht dat later opgehaald moet worden. Dit venster verschijnt zelfs wanneer alle berichten boven de drempelwaarde door een filter afgehandeld kunnen worden. Het kan namelijk gebeuren dat er een tijd lang geen berichten boven de drempelwaarde uitkomen, zodat het dialoogvenster niet verschijnt. Zonder dat dialoogvenster is het niet mogelijk om de filterhandeling voor de berichten waarvan is aangegeven dat ze later moeten worden opgehaald, te wijzigen.

### Het bevestigingsvenster

Dit venster verschijnt wanneer POP-filters geactiveerd zijn en er berichten op de server gevonden zijn die groter zijn dan de ingestelde drempelwaarde voor het POP-account. Nu hebt u de mogelijkheid om aan te geven wat er met de e-mailberichten gedaan moet worden. Hiervoor zijn de volgende opties: Ophalen (groen), Later ophalen (geel, met zandloper) of Verwijderen van de server (rood kruis). Wees verzichtig met het verwijderen van berichten, omdat er geen mogelijkheid is om dit ongedaan te maken.

Het gedeelte Regelinstelling gefilterde berichten kan uitgeklapt worden door het selecteren van Berichten tonen die overeenkomen met een filterinstelling en zijn gemarkeerd als 'Ophalen' of 'Verwijderen'. Het keuzevakje is alleen beschikbaar als er berichten zijn die voldoen aan de filtercriteria. In het uitgeklapte gedeelte kan de opgegeven filterhandeling die bij de filtercriteria hoort veranderd worden in een andere filterhandeling.

Houd er rekening mee dat als er voor alle berichten die boven de opgegeven drempwelwaarde liggen filtercriteria van toepassing zijn, er geen dialoogvenster zal verschijnen. Uitzondering op deze regel is dat wanneer de optie Overeenkomende berichten die gemarkeerd zijn als "Later ophalen" altijd tonen in het dialoogvenster is geselecteerd bij Globale opties van de POP-filterinstellingen. In dat geval wordt het dialoogvenster ook getoond wanneer er minimaal één bericht op de server gemarkeerd staat voor Later ophalen.

## Meerdere accounts gebruiken

Er kunnen meerdere accounts ingesteld worden, zodat het mogelijk is om e-mail van verschillende adressen of bij verschillende mailservers op te halen. Kies voor Instellingen&kmail; instellen... en klik op het Netwerk-pictogram om een account toe te voegen of te wijzigen. Bekijk het hoofdstuk Hoe te beginnen voor uitleg over de verschillende instellingen.

Om de e-mail van een specifiek account op te halen, kiest u voor Bestand Controleren op berichten bij.... Vervolgens selecteert u het gewenste account waarvan de nieuwe e-mail opgehaald moet worden. Een andere mogelijkheid is om met de muisknop enige tijd ingedrukt te houden boven het pictogram Controleren op berichten bij. Er verschijnt dan een lijst met accounts waaruit u de gewenste kunt selecteren.

## Berichten versleutelen of digitaal ondertekenen met behulp van PGP of GnuPG

Dit is een korte uitleg over het gebruik van PGP (Pretty Good Privacy) binnen &kmail;. Ook worden er enkele tips gegeven over het gebruik van PGP. De uitleg is bedoeld voor beginners, Indien u bekend bent met PGP, dan kunt u grote delen van de uitleg overslaan. De uitleg (en over het algemeen ook binnen &kmail;) wordt alleen gesproken over PGP, maar het is van toepassing voor zowel PGP en GnuPG (Gnu Privacy Guard). Voor GnuPG geldt echter wel dat de opgegeven parameters bij de commandoregels enigszins kunnen verschillen.

Bekijk ook de Veel gestelde vragen over PGP.

Wanneer er gebruik gemaakt wordt van het ingebouwde OpenPGP, zullen bijlagen niet versleuteld worden. Om bijlagen te versleutelen moet er gebruik gemaakt worden van een Cryptoplugin. Voor iedere afzonderlijke bijlage bepaalt u zelf of deze versleuteld verzonden moet worden.

&kmail; maakt gebruik van de uitvoer van PGP. U moet zichzelf er dus van verzekeren dat deze uitvoer goed is voordat u deze functionaliteit serieus gaat gebruiken. Doordat de uitvoer van PGP verschilt van versie tot versie is het niet mogelijk voor &kmail; om de uitvoer te controleren op juistheid. Het kan dus voorkomen dat &kmail; u niet waarschuwt terwijl er wel iets misgaat. U kunt het beste de optie Versleutelde/ondertekende tekst tonen na het opstellen aanzetten.

Om PGP-ondersteuning binnen &kmail; te activeren is het noodzakelijk dat PGP geinstalleerd en geconfigureerd is. Uiteraard is dit niet de aangewezen plek om een volledige uitleg over PGP te geven. Wel beschrijven we de noodzakelijke stappen om PGP te kunnen gebruiken. Voor meer informatie verwijzen wij naar het uitstekende PGP-handboek en naar de site The GNU Privacy Handbook.

Het is een goed idee om deze documentatie door te lezen, net als de inleiding tot cryptografische publieke sleutels (bijvoorbeeld aanwezig in het PGP 6.5.x pakket). Hierin staan de basisprincipes uitgelegd, zodat u beter begrijpt wat er nu daadwerkelijk gebeurt. Ook worden diverse veiligheidsaspecten nader onder de loep genomen.

Laten we beginnen.

### Voorwaarden

&kmail; gaat er vanuit dat PGP met het commando `pgp` aan te roepen is. Ook bij GnuPG zal het commando `pgp` gebruikt worden. Indien de toepassing niet onder die naam aangeroepen kan worden moet u een zogenaamde symbolische koppeling (symlink) aanmaken.

Indien nog niet aanwezig, moet u een sleutelpaar (geheime en publieke sleutel) voor uzelf aanmaken. Dit moet op de commandoregel gebeuren met behulp van de commando's: ``pgp` `-kg``, respectievelijk ``gpg` `--gen-key``. &kmail; zelf biedt geen ondersteuning voor het aanmaken van sleutelparen met behulp van pgp. De identiteit (normaal gesproken uw naam gevolgd door uw e-mailadres tussen de tekens < en >, dus bijvoorbeeld `Jan Jansen <jan.jansen@provider.nl>`) en uw wachtwoord (passphrase) zijn belangrijk voor de samenwerking tussen &kmail; en PGP.

### PGP-regelateerde instellingen van &kmail;

Selecteer het tabblad OpenPGP bij de instellingen voor de Beveiliging. Daar vindt u de volgende instellingen:

Versleutelingsgereedschap

- Hier kunt u selecteren of u gebruik maakt van PGP, GnuPG of geen enkel versleutelingsgereedschap. Uiteraard moet de desbetreffende toepassing wel geïnstalleerd zijn. Ook is het belangrijk dat u de juiste versie van de toepassing selecteert.

Wachtwoord (passphrase) in geheugen bewaren

- Wanner deze optie niet is geselecteerd zal &kmail; bij het ondertekenen van ieder bericht (vlak voor het verzenden) of het selecteren van een versleuteld bericht vragen om het wachwoord. Als u de optie wel selecteert, zal &kmail; het wachtwoord vanaf de eerste keer dat u het succesvol ingeeft tot &kmail; wordt afgesloten onthouden. Het wachtwoord wordt in het geheugen bewaard en niet op de harde schijf weggeschreven. Indien u één van de cryptoplugins gebruikt of GnuPG met de gpg-agent, dan zal een extern programma vragen om het wachtwoord en deze optioneel een bepaalde tijd onthouden.

Berichten ook ondertekenen met eigen sleutel

- Indien deze optie niet is geselecteerd, dan is het niet meer mogelijk om verzonden berichten nog te ontcijferen nadat u deze hebt versleuteld. Indien deze optie is geselecteerd wordt het bericht ook ondertekend met uw eigen sleutel, zodat het mogelijk is om verzonden berichten weer te ontcijferen.

Versleutelde/ondertekende tekst tonen na het opstellen

- Dit zorgt ervoor dat het resultaat van de versleuteling en ondertekening bekeken kan worden voordat het bericht daadwerkelijk verzonden wordt. Indien de versleuteling faalt dan kunt u er op deze manier voor zorgen dat het bericht niet verzonden wordt. Het is aan te bevelen om deze optie te activeren.

Altijd de cryptografische sleutels voor goedkeuring tonen

- Dit opent altijd een venster waarin u kunt kiezen welke sleutel er van iedere ontvanger gebruikt moet worden voor het versleutelen van het e-mailbericht. Indien u deze optie niet selectert zal &kmail; het venster alleen tonen indien er geen sleutel van een bepaalde ontvanger gevonden kan worden of er meerdere sleutels beschikbaar zijn.

Berichten automatisch met OpenPGP ondertekenen

- Dit geeft u de mogelijkheid om standaard alle berichten digitaal te ondertekenen. Uiteraard blijft het mogelijk dit incidenteel uit te schaken door op het desbetreffende pictogram te klikken.

Berichten automatisch versleutelen, wanneer mogelijk

- Indien u deze optie selecteert, zal &kmail; automatisch alle berichten versleutelen met de ingebouwde OpenPGP-ondersteuning of de PGP/MIME-Plugin. Dit gebeurt alleen wanneer er voor elke ontvanger een vertrouwde PGP-sleutel gevonden kan worden in de sleutelbos of wanneer er voor die ontvanger is aangegeven dat het bericht niet versleuteld hoeft te worden. Wanneer het &kmail; niet geheel duidelijk is zal er aan u gevraagd worden of het bericht versleuteld moet worden of niet.

Nu het versleutelingsgereedschap is ingesteld moet er nog worden aangegeven welke OpenPGP-sleutel &kmail; moet gebruiken voor het digitaal ondertekenen en versleutelen van de berichten. Dit doet u door naar uw Identiteit te gaan en daar op het tabblad Geavanceerd uw sleutel te selecteren.

Nu is het mogelijk om uitgaande e-mailberichten digitaal te ondertekenen. Om het voor andere mensen mogelijk te maken berichten naar u toe te versleutelen of de digitale handtekening te controleren op echtheid, is het noodzakelijk om uw publieke sleutel toe te voegen aan een openbare PGP-sleutelserver. Dit is een grote verzameling met publieke sleutels die door iedereen kan worden geraadpleegd. Om iemand versleutelde berichten te kunnen versturen of de digitale ondertekening op echtheid te controleren is het noodzakelijk dat u zijn of haar publieke sleutel hebt. U kunt uw publieke sleutel(s) bewaren op een openbare PGP-sleutelserver zoals http://www.cam.ac.uk.pgp.net/pgpnet/.

### Berichten digitaal ondertekenen

Stel uw e-mailbericht zoals gebruikelijk op in &kmail;. Voordat u het bericht verzendt klikt u op het pictogram Bericht ondertekenen in de werkbalk. Vervolgens kunt u het bericht verzenden. Bij de identiteit die u gebruikt hebt tijdens het opstellen van de e-mail moet bij de instellingen een OpenPGP sleutel aangegeven zijn. Om berichten digitaal te ondertekenen moet &kmail; het PGP-wachtwoord (passphrase) weten. Indien u de optie Wachtwoord (passphrase) in geheugen bewaren in de sectie Beveiliging niet hebt geactiveerd, zal &kmail; het wachtwoord bij ieder bericht dat digitaal ondertekend verzonden moet worden vragen. Dit zal slechts één keer gebeuren indien de optie wel is geselecteerd.

### Berichten versleutelen

Om een versleuteld bericht aan iemand te versturen waarvan u de publieke sleutel bezit, stelt u uw e-mailbericht zoals gebruikelijk op. Voordat u het bericht verstuurt, klikt u op het pictogram Bericht versleutelen in de werkbalk. U hoeft wellicht niet op het pictogram te klikken indien de optie Berichten automatisch versleutelen, wanneer mogelijk geselecteerd is in de configuratie van &kmail; (zie boven). Vervolgens kunt u het bericht versturen.

Indien u het pictogram Bericht versleutelen geselecteerd hebt en &kmail; kan de sleutel van de beoogde ontvanger niet vinden, zal een lijst met alle beschikbare sleutels getoond worden in het venster Selectie van cryptografische sleutel. Indien &kmail; meerdere vertrouwde sleutels van de beoogde ontvanger vindt, zullen de verschillende sleutels van die ontvanger getoond worden. In beide gevallen kan de sleutel gekozen worden waarmee het e-mailbericht versleuteld moet gaan worden. Door middel van het keuzevakje Keuze onthouden is het mogelijk om de gemaakte keuze voor de toekomst vast te leggen.

Indien u een sleutel voor de eerste keer gebruikt, wanneer er conflicterende instellingen zijn, of wanneer Altijd de cryptografische sleutels voor goedkeuring tonen is geselecteerd in de sectie Beveiliging van &kmail;'s configuratie, zal het venster Goedkeuring van cryptografische sleutel getoond worden. Hier kunt u de verschillende sleutels wijzigen en de Versleutelingsvoorkeur voor iedere ontvanger vastleggen. De standaardoptie Berichten automatisch versleutelen, wanneer mogelijk zorgt er voor dat het bericht automatisch versleuteld wordt wanneer er voor iedere ontvanger een vertrouwde sleutel beschikbaar is.

Zoals hierboven reeds vermeld staat is het niet mogelijk om door uzelf opgestelde, verzonden, berichten terug te lezen indien u Bericht ook ondertekenen met mijn eigen sleutel niet hebt geselecteerd in de sectie Beveiliging.

### Publieke sleutel versturen

Bereid een bericht voor dat u wilt verzenden naar de persoon die u uw publieke sleutel wilt toesturen. Vervolgens kunt u in het menu kiezen voor Bijlage Publieke sleutel bijvoegen. Nu zal uw publieke sleutel die hoort bij de gebruikte identiteit als bijlage toegevoegd worden aan het e-mailbericht. Het bericht kan nu verzonden worden.

Bedenk dat het niet verstandig is om te denken dat de ontvanger van uw publieke sleutel aan de hand van uw digitale ondertekening de echtheid van de sleutel kan vaststellen. Er kan een zogenaamde 'man-in-the-middle-attack' uitgevoerd worden. Iemand die het bericht onderschept kan de publieke sleutel veranderen en vervolgens met die sleutel het bericht weer ondertekenen zodat het authentiek lijkt. Dit is de reden dat de authenticiteit van de sleutel op een andere manier (bijvoorbeeld post, telefoon of fax) geverifieerd moet worden. Bedenk dat dit de basis is van versleuteling en dat hier dus niet lichtvaardig mee omgespronken moet worden. Bekijk de PGP-documentatie voor meer informatie hierover.

### U ontvangt een versleuteld bericht

Alles wat u hoeft te doen is het bericht selecteren. &kmail; zal nu vragen om uw wachtwoord (passphrase). &kmail; zal dan proberen het bericht te ontcijferen en u de tekst tonen indien het bericht met uw publieke sleutel is ondertekend (zoniet, dan kunt u het bericht niet lezen). &kmail; bewaart de berichten versleuteld zodat niemand de berichten kan lezen zonder uw wachtwoord te kennen.

### U ontvangt een publieke sleutel

U kunt een publieke sleutel toegezonden krijgen als bijlage, via http, ftp of een floppy. Voordat het mogelijk is deze sleutel te gebruiken voor het verzenden van het bericht moet u eerst de sleutel verifiëren (controleer de 'fingerprint' of bekijk vertrouwde handtekeningen). Daarna kan, als u PGP gebruikt, deze sleutel worden toegevoegd aan uw sleutelbos door middel van het volgende commando: ``PGP` `-ka` `bestandsnaam``. Indien u GnuPG gebruikt is dit het juiste commando: ``gpg` `--import` `bestandsnaam``. Indien de echtheid van de sleutel niet op basis van andere handtekeningen achterhaald kan worden, kunnen er alleen berichten versleuteld worden met deze sleutel indien u de sleutel met uw eigen sleutel ondertekend.

## Auteurssectie

Dit hoofdstuk is geschreven door Daniel Naber daniel.naber@t-online.de en David Rugge davidrugge@mediaone.net.

&meld.fouten;&vertaling.tom;&nagelezen.rinse;