# &ktimemon;

## Inleiding

&ktimemon; is een klein programma dat het systeemgebruik van uw computer bijhoudt. Het kan balkgrafieken weergeven die informatie bevatten over CPU-, geheugen- en swapgebruik als ook over schijfgebruik en contentswitch-activiteit. Geheel in de geest van KDE kunt u het configureren via een grafische interface. Daarnaast kun u het in het systeemvak van het paneel laten draaien.

Momenteel ondersteunt &ktimemon; slechts een beperkt aantal systemen: &Linux;-gebaseerde systemen met het `/proc`-bestandssysteem, &Solaris;-gebaseerde installaties met de `kstat`-bibliotheek, en Digital &UNIX; (voorheen bekend onder de naam DEC/OSF1) gebaseerde installaties met de systeemaanroep `table`. Help bij het overzetten naar andere platformen is meer dan welkom.

&ktimemon; kan worden gestart vanaf de commandoprompt of vanuit &kde;'s startmenu (in submenu Hulpmiddelen). Vanaf de commandoprompt ondersteunt &ktimemon; de gebruikelijke &X-Window;-programflags, zoals `-geometry`. &ktimemon; is bovendien session-aware, het onthoudt de huidige staat (kleuren &etc;) en herstelt deze bij de volgende &kde;-sessie.

## Grondbeginselen

Na het starten van &ktimemon; verschijnt er een klein venster dat informatie toont die is verkregen van het besturingssysteem. Als u de muisaanwijzer op het venster van &ktimemon; plaatst en een korte tijd er op laat staan wordt er een scherminfo-venstertje geopend. Deze scherminfo bevat informatie over de systeemparameters die worden weergegeven door de balkgrafieken. U kunt de scherminfo uitschakelen ( kijk bij Configuratie).

### Weergavemodi

&ktimemon; kan twee verschillende sets systeeminformatie tonen. Zoals wordt uitgelegd in hoofdstuk Configuratie kunt u muisknoppen toewijzen aan diverse acties. Standaard is de linker muisknop toegewezen aan de modus-omschakeling. Dus als u met de linker muisknop in het venster van &ktimemon; klikt schakelt de weergegeven informatie van Normale modus (standaard) naar Uitgebreide modus en vice versa.

#### Normale modus

Als &ktimemon; voor het eerst is opgestart, dan zal het informatie tonen over de huidige processoractiviteit en over het geheugen- en swap-gebruik. Hiervoor worden drie balkgrafieken weergegeven die regelmatig worden bijgewerkt (de standaardinterval is 0,5 sec. Dit kunt u wijzigen, kijk bij Configuratie). De drie balkgrafieken representeren (van links naar rechts):

CPU-gebruik

- &ktimemon; geeft de balk in drie verschillende kleuren weer. Deze representeren de CPU-tijd in diverse modi. Van beneden naar onder zijn dat: kernel mode, user mode en user mode with lowered priority (user mode met verlaagde prioriteit, ingesteld met nice). &Solaris; blijkt geen ondersteuning te bieden voor statistieken van nice-modus, het bovenste gedeelte van de balk representeert op dergelijke systemen de wait-status. Het gat tussen de bovenkant van de balk en de bovenkant van het venster geeft de idle time (inactief gedeelte) van de CPU weer.

Geheugengebruik.

- Net als bij de CPU-balk is deze balk opgebouwd uit 3 subvelden. Deze representeren (van beneden naar boven) het volgende: geheugen gereserveerd door processen, geheugen dat wordt gebruikt voor het i/o-buffer, en geheugen dat wordt gebruikt voor bestandscaching. Op Digital &UNIX;-gebaseerde systemen representeert de middelste sectie inactief geheugen (dus geheugen dat wel is gereserveerd, maar op dat moment niet wordt gebruikt). Op &Solaris;-gebaseerde systemen wordt de middelste sectie van de balk niet gebruikt en representeert het bovenste gedeelte de hoeveelheid geheugen dat door de kernel wordt gebruikt. Het gat tussen de bovenkant van de balk en de bovenkant van het venster geeft het vrije geheugen weer.

Swap-gebruik.

- Deze balk bestaat uit een stuk dat het huidige swapgebruik relatief aan de totale hoeveelheid swapruimte toont.

Als u met de muisknop die is toegewezen aan modus-omschakeling klikt in het venster van &ktimemon; dan schakelt het programma over naar de Uitegreide modus.

#### Uitgebreide modus

In deze modus worden de drie balkgrafieken gebruikt voor een andere set van systeeminformatie. Van links naar rechts geven ze het volgende weer:

Paging-activiteit.

- Deze balk bestaat uit twee delen, de onderste helft toont het aantal geheugenpages dat is geschreven naar de secondary storage in de laatste sample-interval. De bovenste helft geeft op dezelfde wijze het aantal pages weer dat is gelezen uit de secondary storage.

Swapping-activiteit.

- De tweede balk toont de analoge informatie voor swap-activiteit.

Context switches.

- Ook ditmaal bestaat de derde balk uit een stuk. Deze balk weergeeft het aantal switches in de laatste sample interval.

Omdat er geen natuurlijke manier is om de informatie in de Uitgebreide modus te schalen gebruikt &ktimemon; standaard automatisch schalen (dit wordt uitgelegd in de sectie Algeme vragen). Toch is er een manier waarop u de schalingsinformatie kunt specificeren. Kijk hiervoor bij de Configuration-sectie.

Opmerking: de twee sets van bargrafieken gebruiken dezelde kleuren. Dus de kleurinstelling van Normale modus wordt ook gebruikt voor het weergeven van informatie in Uitgebreide modus. Kijk bij Configuratie hoe u het kleurenschema kunt wijzigen.

## Menustructuur

Standaard is de rechter muisknop toegewezen aan de actie contextmenu. Dus wanneer u met de rechtermuisknop binnen het venster van &ktimemon; klikt verschijnt er een menu. Dit menu wordt hierna besproken.

### Instellingen...

Het menu-item Instellingen... wordt gebruikt om het configuratiedialoogvenster te openen. Configuratie-opties worden besproken in de sectie Configuratie.

### In systeemvak

Selecteer de optie In systeemvak als u &ktimemon; in uw systeemvak wilt plaatsen. U kunt dan omschakelen van de normale weergave (dus een normaal venster) naar de pictogramweergave (dus in het systeemvak). Het pictogram in het systeemvak is in veite een verkleinde versie van de normale weergave van &ktimemon;; het gedraagt zich verder hetzelfde.

### Help

&help.menu.documentation;

### Horizontale balken

Selecteer de menu-ingang Horizontale balken om te schakelen van verticale balken naar horizontale balken en vice versa.

### Afsluiten

Via het menu-item Aflsuiten kunt u -verrassing- &ktimemon; afsluiten. De huidige staat (dus kleurenschema, venstergrootte, of het in het systeemvak draait) wordt opgeslagen en hersteld bij de volgende keer dat de applicatie wordt gestart.

De configuratie-informatie wordt opgeslagen in het bestand `$`KDE_HOME`/share/config/ktimemonrc`, waarbij `$`KDE-HOME`` voor de configuratiemap van &kde; in uw persoonlijke map staat (bijv. .kde3). Wanneer u dit bestand verwijdert zal &ktimemon; de volgende keer met de standaardinstellingen starten.

## Configuratie

&ktimemon; kan worden ingesteld via een eenvoudig dialoogvenster. (kijk ook bij de beschrijving van het Configuratiemenu). Bij tabblad Algemeen kunt u de sample-interval en de schalingsinformatie specificeren (kijk ook bij de beschrijving van de Uitgebreide modus). Als het selectievakje Automatisch is geselecteerd (automatisch schalen wordt uitgelegd in de FAQ-sectie) dan worden de balken automatisch geschaald. U kunt dan uiteraard niet zelf de schaling instellen.

Bij tabblad Kleuren kunt u kleurinstelling van de balkgrafiek wijzigen. Een klein voorbeeldgrafiekje geeft u een idee van hoe het resultaat er uit zal zien.

Bij tabblad Interactie kunt u de muisbindingen instellen. Het klikken van de muisknop in het venster van &ktimemon; kan worden genegeerd, een omschakeling aanroepen (kijk ook bij Modi), een contextmenu openen (kijk ook bij Menu), of een extern proces aanropen. Het commando voor een exterm proces wordt uitgevoerd door de standaard-shell. U kunt dus gebruik maken van shellcommando's, omgevingsvariabelen, pipes, etc...

Tablad Interactie bevat tevens een selectievakje waarmee u de knopinfo kunt activeren. Deze geeft statische gegevens over de balkgrafieken (vergelijk Onscreen Fundamentals).

## Algemene vragen en antwoorden

Weke besturingssystemen ondersteunt &ktimemon; momenteel?

&ktimemon; ondersteunt &Linux;-gebaseerde sysemen die gebruik maken van het `/proc`-bestandssysteem, &Solaris;-gebaseerde systemen met de bibliotheek `kstat`, En Digital &UNIX;-systemen (voorheen DEC/OSF1-systemen) met de systeemaanroep `table`(2). Alleen de &Linux;-versie is door en door getest. Als u problemen ondervindt bij de versies voor &Solaris;/Digital &UNIX;, neem dan contact met me op.

Tevens zijn bijdragen om &ktimemon; over te zetten naar andere platforms meer dan welkom. Neem hiervoor contact met me op via m.maierhofer@tees.ac.uk.

Hoe werkt het automatisch schalen eigenlijk?

Omdat er geen goede manier is om de schalingsfactor voor paging/swapping en contextswitches te bepalen (anders dan bij geheugenregistratie, waarbij je de totale geheugengrootte als uitgangspunt kunt gebruiken) maakt &ktimemon; gebruik van een semi-intelligent autoschalingsmechanisme. Het automatisch schalen werkt als volgt:

- Elke balkgrafiek, zoals beschreven in de sectie Uitgebreide modus heeft een geassocieerde schaalfactor. De oorspronkelijke waarden van deze factors zijn ingesteld op een bepaalde vooringestelde waarde.

- Telkens als een nieuwe sample wordt getoond wordt de respectievelijke waarde opnieuw geschaald volgens de corresponderende factor. als de waarde kan worden getoond in de voor de schaal getoonde factor, dan is er geen verandering. (dus kleine activiteitswijzigingen worden gereflecteerd in de hoogtewijziging van de balk).

- Als de geschaalde waarde te groot of te klein is om weer te geven met de huidige schalingsfactor, dan wordt de schaling aangepast zodat de neiwue waarde ongeveer halverwege de balkgrafiek kan worden weergegeven. Dus grote wijzigingen worden vaak relatief aan de huidige waarde weergegeven, znder dat de schaal opnieuw hoeft te worden bijgesteld.

Waarom verschijnt er een berichtvenster met diagnostische uitvoer van dochtercommando?

Als u een muisknop toewijst aan een extern commando, zoals beschreven in hoofdstuk Configuratie, dan gaat &ktimemon; niet na of het commando juist is opgegeven. In daarvan wordt de shel aangeroepen om het commando uit te voeren. Dit heeft als voordeel dat u gebruik kunt maken van shellcommando's, omgevingsvariabelen, etc. Om de gebruiker te voorzien van feedback plaatst &ktimemon; de uitvoer van `stderr` in een berichtvenster.

Dit kan handig zijn als er iets fout gaat bij het uitvoeren van het commando, maar is vrij irritant als het aangeroepen commando onschuldige diagnostische informatie uitvoert naar `stderr`. Dit kunt u op eenvoudige wijze voorkomen door `2>/dev/null` aan het einde van het commando te plaatsen. Hierdoor worden de diagnostische gegevens weggesluisd en zult u geen berichtvenster meer krijgen.

## Bedankingen en erkenningen

&ktimemon; is gebaseerd op een Xt-versie van mijn broer.

Tobe Toben, ttoben@artis.uni-oldenburg.de, Cristian Tibirna ctibirna@gch.ulaval.ca, Dirk A. Mueller dmuell@rhrk.uni-kl.de, Mark Krischer krischem@amp.com, and Lubos Lunak l.lunak@sh.cvut.cz bedankt voor het rapporteren van bugs en het geven van patches, commentaar en suggesties.

&meld.fouten;&vertaling.niels;&vertaling.rinse31; &underGPL;