# Koma igang

Dette er ein kort introduksjon til &kmail; og korleis du brukar det slik at du kan starta å jobba med &kmail; med det same. For grundigare informasjon sjå kapittelet Bruk av &kmail;. For informasjon om installasjon av &kmail;, sjå dette vedlegget.

Når du startar &kmail; for første gong blir det laga ein katalog kalla `Mail` på heimeområdet ditt. Denne katalogen inneheld mappene du startar med (`innboks`, `utboks`, `sendt e-post`, `papirkorg` og `kladd`) Bruk Innstillingar Set opp &kmail; ... for å leggja inn informasjon slik at &kmail; kan senda og motta meldingane dine.

Oppsettsvindauget er sett saman av seks seksjonar: Identitetar, Nettverk, Utsjånad, Ny melding, Tryggleik og Mapper.

For å motta og senda meldingar er du nøydd til å endra nokre innstillingar i seksjonane Identitetar og Nettverk.

## Setja opp identiteten din

Innstillingane i seksjonen for identitetar er ganske beint fram. Vel standardidentitet og trykk på endra. Fyll inn namnefeltet med heile namnet ditt (⪚`Ola Normann`) og organisasjonsfeltet (valfritt) med passande informasjon. Skriv så inn e-postadressa di i feltet e-postadresse (⪚ `ola@normann.no`). Viss du brukar PGP eller GnuPG må du setja opp nøkkelen din i feltet OpenPGP nøkkel under fana Avansert. Du kan også gå til fana Signatur og leggje inn signaturen din (valfritt). Dette er ein kort tekst som automatisk vil bli lagt til slutten på alle meldingane dine.

## Setja opp kontoen din

Seksjonen Nettverk inneheld innstillingar som fortel &kmail; korleis senda og motta e-postmeldingar. Mange av desse innstillingane kan variera stort avhengig av korleis systemet ditt er sett opp og typen nettverk som e-posttenaren din er plassert i. Viss du ikkje veit kva for innstillingar du skal velja eller kva du skal skriva i eit felt så kontakt dei som leverar internettjenesta til deg (ISP) eller systemadministrator.

### Senda meldingar

Under fana Sending er det ei liste over måtar å senda meldingar. Det første punktet i lista er standardmåten å senda meldingar på. Ved å bruka Legg til ...-knappen kan du leggja til nye sendemåtar. Du kan velja mellom SMTP og Sendmail. &Sendmail; tyder her ein innstallasjon av lokal programvare - dette har rykte på seg for å vera vanskeleg å setja opp. Så viss du ikkje allereie har eit fungerande &Sendmail;-oppsett, så vel du SMTP og fyller inn namnefeltet med eit skildrande namn (⪚ `Min e-postkonto`) og feltet Vert med namnet og domenet til e-posttenaren din (⪚ `smtp.eposttenar.com`). Du vil truleg ikkje trenge å endra Portinnstillinga (standard er `25`).

Viss du vil bruka &Sendmail; og du brukar tilkobling ved hjelp av oppringing så må du følgje instruksjonane for å setja opp sendmail for oppringt tilkobling i &FAQ;-kapittelet.

Dette oppsettet for å senda meldingar vil bli brukt av standardidentiteten din og alle andre identitetar som ikkje har ein eigen måte å senda meldingar på. Du kan bruka ulike måtar å senda meldingar på med dei ulike identitetane ved å velja spesiell transport under fana avansert i dialogboksen for oppsett av ein identitet.

Ei skildring av dei andre vala kan du finna i oppsettskapittelet.

### Mottak av meldingar

For å setja opp ein konto for mottak av e-post trykkjer du på knappen Legg til ... under fana Mottak. Du blir så spurt om kva for type e-postkonto du har/vil bruka. Dei fleste brukarar bør velja POP3 eller IMAP. Viss du vil bruka ei lokal postboksfil så kan du sjå i &FAQ; om fillåsing.

Vindauget Legg til konto vil så spretta opp. Fyll inn namnefeltet for å gi kontoen din eit namn. Du kan skriva inn kva namn du vil. Brukarnamn, Passord og Vert må fyllast ut med riktig informasjon frå internettleverandøren din (ISP) eller systemadministrator. Du treng normalt ikkje endra portinnstillinga (standard for POP3 er `110`, standard for IMAP er `143`).

#### Val kun relevante for IMAP

Viss du nyttar IMAP kan du valfritt setja ein stig i feltet Prefiks til mapper. Dette fortel &kmail; kor mappene dine er på tenaren. Viss du også har ein terminalkonto på tenaren og meldingane er lagra på heimeområdet ditt kan det vera smart å lagra meldingar i underkatalogen `Mail`. Bruk dette som verdi i feltet Prefiks til mapper slik at &kmail; ikkje forvekslar postboksfiler med andre filer. Viss du ikkje er interessert i denne funksjonaliteten så la feltet vera tomt.

Viss du kryssar av for Komprimer automatisk mapper vil &kmail; fjerna meldingar som du slettar frå tenaren med det same du forlet mappa. Elles vil meldingane kun bli merka som sletta og det er opp til deg å manuelt fjerna dei med menykommandoen Fil Komprimer alle mappene (ordre frå POT).

Viss du merkar av Vis skjulte mapper vil mapper som startar med eit punktum også visast.

#### Val kun relevante for POP3

Viss du ikkje vil at meldingane skal bli verande på tenaren etter at du har lasta dei ned så merkjer du av Slett e-post frå tenaren etter henting.

Viss du ikkje vil at denne kontoen blir sjekka ved menykommandoen Fil Sjekk e-post så merkjer du av for Ekskluder frå "Sjekk e-post". Du kan framleis sjå etter nye meldingar på denne kontoen med menyvalet Fil Sjekk e-post i .

Viss du vil at &kmail; skal sjå etter nye meldingar automatisk så kan du Slå på regelmessig sjekking av e-post. Intervallet mellom kvar sjekk kan du setja i feltet Kontrollintervall.

innboks er standard mappe for innkomande meldingar. Viss du vil endra dette av ein eller anna grunn, kan du gjera det med Målmappe. Men det du truleg vil ha er eit filter som har ingenting med dette valet å gjera.

Med Førkommando kan du oppgi eit program som &kmail; vil køyra rett før det hentar e-post. Skriv inn heile stigen (ikkje bruk ~) og merk at &kmail; ikkje vil halda fram før programmet returnerer.

På Ekstrafana kan du velja Bruk «pipelining» for raskare nedlasting av e-post viss dette er støtta av tenaren din. Du bør testa dette for å vera trygg på at det verkar.

#### Val for både IMAP og POP3

Vis du slår på Lagra POP/IMAP passordet i oppsettfila vil &kmail; hugsa passordet så du ikkje treng å skriva det inn kvar gong du startar &kmail; og hentar e-post.

Ver klar over at &kmail; ikkje kan kryptera passordet ditt, så personar som har tilgang til oppsettfilene dine (⪚ systemadministratorar) kan lett få tak i passordet ditt vis du kryssar av for dette valet.

&kmail; stør kryptering via SSL og TLS (TLS er å føretrekkje viss det er tilgjengeleg).

For POP3 stør &kmail;:

- Klårtekst-,

- PLAIN-,

- LOGIN-,

- CRAM-MD5- (tilrådd viss DIGEST-MD5 ikkje er tilgjengeleg),

- DIGEST-MD5- (tilrådd) og

- APOP-autentisering.

DIGEST-MD5, CRAM-MD5 og APOP er sikre i seg sjølv, dei andre vala er kun sikre når dei vert brukt saman med SSL eller TLS. Du bør kun bruka Klårtekst dersom tenaren din ikkje stør andre autentiseringsmetodar. I tillegg er Anonym støtta for IMAP, men APOP er ikkje støtta. Bruk knappen Sjekk kva tenaren støttar på fana Ekstra eller Tryggleik for automatisk å velja dei mest trygge innstillingane støtta av tenaren din.

Du er no klar til å senda og motta e-post. For IMAP er det berre å opna mappene dine i mappetreet i hovudvindauget til &kmail;. &kmail; vil då kobla til tenaren og visa dei meldingane han finn. Bruk Fil Sjekk e-post for POP3.

## Test av oppsettet ditt

Send først ei melding til deg sjølv for å testa oppsettet. For å senda ei melding kan du anten trykkja &Ctrl;N, velja ikonet for Ny melding eller velja Melding Ny melding ... frå menyen. Ny melding vindauget vil koma fram. Fyll inn Til:-feltet med e-postadressa di og skriv eit eller anna i Emnefeltet. Send meldinga ved å velja Melding Send frå menyen.

For å sjekka e-posten din kan du velja Fil Sjekk e-post frå menyen. I hjørnet nede til høgre av hovudvindauget kan du sjå ei framdriftslinje som vil visa kor mange meldingar som vert lasta ned. Viss du mottar meldinga du sendte, så gratulerer vi! Viss du derimot mottar ei feilmelding når du testar oppsettet, så sjå etter om nettverksoppsettet fungerar og sjekk innstillingane dine i Innstillingar Set opp &kmail; ....

## Forfattarar av kapittelet

Dette kapittelet er skrive av: Daniel Naber daniel.naber@t-online.de og David Rugge davidrugge@mediaone.net.

Omsetjing ved Skulelinux-gruppa, Håvard Korsvoll korsvoll@skulelinux.no