# &app;ren eskuliburua, &manrevision; bertsioa

## Disko-muntatzailearen applet-a

&app;ren applet-arekin (drivemountapplet-fig) bizkor munta eta desmunta daitezke hainbat motatako unitateak eta fitxategi-sistemak. Applet hau Panel batean gehitzeko, egin klik eskuineko botoiaz Panelean., eta aukeratu Gehitu panelari Utilitatea Disko-muntatzailea.

### &appname;

&appname;

### Hasiberrientzako oinarrizko informazioa

Linux eta Unix sistemetan fitxategi-sistema asko eskuz muntatu eta desmuntatu behar izaten dira. Fitxategi-sistema bat muntatu ondoren, irakurri eta idatz dezakezu bertan. Fitxategi-sistema batekin amaitzean, desmuntatu egin behar da. Oso garrantzitsua da unitate aldagarriak (disketeak eta Zip diskoak, esaterako) euskarritik atera aurretik desmuntatzea, izan ere, Linux eta Unix sistemek beti ez baitituzte berehala idazten egindako aldaketak. Normalean diskoan egindako aldaketak buffer batean gordetzen dira, sistemaren abiadura hobetzearren. Disko finkoetako partizioak, disko gogorrekoak adibidez, normalean automatikoki muntatzen dira ordenagailua abiaraztean, eta sistema ixtean, berriz, desmuntatu egiten dira. Euskarri aldagarriak eskuz muntatu eta desmuntatu behar dira, adibidez, &app;ren applet-aren bidez.

"Erroko fitxategi-sistema" ordenagailuko fitxategi-sistema nagusia da, eta "/" (erroa) ikurrarekin hasten da. Beste fitxategi-sistemak erroko fitxategi-sistemako direktorioekin lotuta daude. Horiei "muntatze-puntuak" esaten zaie, eta direktorio hutsak baino ez dira. Fitxategi-sistema bat muntatzean, haren edukia direktorio horren barruan agertzen da. Adibidez, sistema gehienek "/mnt/floppy" izeneko muntatze-puntua sortzen dute, eta direktorio hutsa baino ez da izango disketerik sartzen ez baduzu. Disketea sartzen baduzu, berriz, disketearen edukia izango du bertan.

### Erabilera

Unitate bat muntatzeko edo desmuntatzeko, egin klik Disko-muntatzailearen applet-aren ikonoan. Euskarria egotz dezaketen unitateetan, hala nola CDROM eta JAZ unitate gehienetan, diskoa egotz dezakezu ikonoan saguaren eskuineko botoiaz klik eginez eta Egotzi hautatuz. Nautilus fitxategi-kudeatzailearekin diskoaren edukia arakatzeko, hautatu Arakatu….

Applet-ean eskuineko botoiaz klik eginez gero, elementu hauek dituen menua agertuko zaizu:

- Arakatu… — diskoaren edukia erakusten du GNOMEren fitxategi-kudeatzailearekin. Horretarako, unitateak muntatuta egon behar du.

- Egotzi — egotz daitezkeen diskoak egozten ditu, CDROM eta JAZ unitateetakoak, adibidez.

- Propietateak… — Propietateak elkarrizketa-koadroa irekitzen du.

- Laguntza — dokumentu hau bistaratzen du.

- Honi buruz… — Disko-muntatzailearen applet-ari buruzko oinarrizko informazioa erakusten du, besteak beste, applet-aren bertsioa eta egilearen izena.

Muntatze-puntua eta muntatze-egoera erakusten ditu argibide batean, kurtsorea applet-aren gainean edukitzen baduzu unetxo batez.

### Pertsonalizazioa

Disko-muntatzailearen applet-a pertsonaliza dezakezu bertan eskuineko botoiaz klik eginez eta Propietateak… aukeratuz. Propietateen elkarrizketa-koadroa (drivemount-settings-fig) irekiko da, eta hainbat ezarpen aldatu ahal izango duzu.

#### &appname;ren ezarpenak

&appname;ren ezarpenak

Hauek dira propietateak:

- Muntatze-puntua — Diskoa muntatzeko erabiltzen den muntatze-puntua da. Unitate bat muntatzen duzunean diskoaren edukia hartuko duen direktorio hutsa da. Muntatze-puntuak fitxategi-sistemako edozein tokitan egon daitezke, baina normalean unitate aldagarrien muntatze-puntu guztiak `/mnt` direktorioan jartzen dira.

- Eguneratzea segundotan — Disko-muntatzaileak zenbat segundoz behin eguneratuko duen bere ikonoa muntatze-egoera aztertuz. Unitate-muntatzailea ez den beste komando edo aplikazioren baten bidez unitateak muntatu edo desmuntatzen badituzu bakarrik du garrantzia.

- Ikonoa — Unitateentzat bistaratzen diren ikonoak zehazten ditu (bat desmuntatuta dagoenerako eta beste bat muntatuta dagoenerako). Gehien erabiltzen diren unitateentzat ikono-jokoak daude (diskete, CDROM, disko gogor eta JAZentzat, alegia). Pertsonalizatu ere hauta dezakezu zeure ikonoak zehaztu nahi badituzu.

- Ikono pertsonalizatua muntatuta dagoenerako — Unitatea muntatuta dagoenean bistaratuko den ikono pertsonalizatua. Aukera hau Ikonoa: "Pertsonalizatua" hautatuta dagoenean soilik egongo da erabilgarri.

- Ikono pertsonalizatua muntatu gabe dagoenerako — Unitatea desmuntatuta dagoenean bistaratuko den ikono pertsonalizatua. Aukera hau Ikonoa: "Pertsonalizatua" hautatuta dagoenean soilik egongo da erabilgarri.

- Egokitu tamaina panelera — Aukera hau hautatuz gero, muntatuta eta desmuntatuta egoeren ikonoen tamaina Panelarenari egokituko zaio. Aukera hori ez badago hautatuta, ikonoen tamainak finkoak izango dira, eta ez da kontuan hartuko Panelaren tamaina. Panela oso txikia bada, komeni da aukera hori ez hautatzea, horrela applet-a biratuta eta tamaina handiagoan erakutsiko du eta hobeto ikusiko da.

- Erabili automuntatze-egoeraren proba — Hautatu aukera hau automatikoki muntatzea erabiltzen baduzu, bestela utzi hautatu gabe.

  #### Erabiltzaile aurreratuentzako informazioa

  Disko-muntatzaileak unitate bat muntatuta dagoen edo ez egiaztatzeko erabiltzen duen komando lehenetsia `stat` da eta automuntatzea erabiltzen baduzu, unitatea muntatuko dizu. Botoi hori hautatuta baldin badago, aldiz, `mount` komandoa erabiltzen du. Horrela automuntatzeak ez du unitatea muntatzen. Botoi hori lehenespenez ez da hautatuta egoten, `mount` komandoak cpu gehiago behar baitu `stat`-ek baino.

### Zure sistemaren konfigurazioa

#### Erabiltzaile aurreratuentzat

Atal hau sistema-administratzaileei eta erabiltzaile aurreratuei zuzendua dago.

Disko-muntatzailearen applet-ak ondo funtziona dezan, sistema-administratzaileak konfiguratu beharko du root pribilegioak erabiliz. Atal honek oinarri-oinarrizko sarrera ematen du.

Unitate bakoitzaren muntatze-puntua eta fitxategi-sistemaren mota deskribatzen dituen informazioa `/etc/fstab`-en gordetzen da. Beti mota bereko fitxategi-sistema edukitzen ez duten unitateekin (adibidez disketeak msdos edo ext2 fitxategi-sistemak izan ditzake), "auto" erabiltzea komeni da fitxategi-sistemaren mota gisa. Unitate bakoitzak lerro bakarra du /etc/fstab-en eta forma honetakoa:

    /dev/fd0 /mnt/floppy auto noauto,rw,user 0 0

Sarrera honek lehen diskete-unitatea deskribatzen du (/dev/fd0), eta aditzera ematen du `/mnt/floppy` muntatze-puntua duela eta bere fitxategi-sistemaren mota, finkoa ez denez, automatikoki detektatu behar dela. Horrez gain, ondorengo konfigurazio-aukerak ere deskribatzen ditu: "noauto"— Ordenagailua abiaraztean ez da automatikoki muntatzen, "rw"— Unitatean idatzi eta irakur daiteke, eta "user"— Erabiltzaileek unitatea munta dezakete. Aukera hauek eta hemen azaldu ez ditugun beste bi azken eremuak xehetasunez aztertzen dira fstab eskuliburuko orrialdeetan. `man fstab` tekleatuz eskura ditzakezu, edo baita GNOMEren laguntza-arakatzailearen bidez ere.

### Arazoak konpondu eta errore-mezuak ulertu

Sistema behar bezala konfiguratuta ez badaukazu, agian errore-mezu batzuk jasoko dituzu zenbait unitate muntatzerakoan edo atzitzerakoan. Hona hemen errore-mezurik ohikoenak eta bakoitzaren zergatiak:

- /dev/fd0 ez da baliozko bloke-gailua — Errore honen zergatia gehienetan zera izaten da: unitatea (adibide honetan /dev/fd0, disketearen unitateari dagokiona) hutsik dagoela.

- mount: root-ak bakarrik munta dezake /dev/fda /mnt/floppy-n — Zuk ez daukazu unitate hau muntatzeko baimenik. Galdetu sistema-administratzaileari, berak eman baitiezazuke horretarako baimena.

  #### Sistema-administratzaileentzako oharra

  Unitatea erabiltzaileek muntatzeko edo desmuntatzeko moduan ezar dezakezu "users" gehituta muntatze-aukerei (laugarren zutabean) `/etc/fstab`-en. Eskuz egin dezakezu edo bestela linuxconf aplikazioaren bidez, Konfigurazioa Fitxategi-sistemak Atzitu unitate lokala hautatuz eta Bolumen lokala fitxara joanez. Zerrendan unitate egokia hautatzen duzunean, Bolumen-zehaztapenak erakutsiko dizkizu. Egin klik Aukerak fitxan, eta hautatu Erabiltzaileek muntatzekoa botoia.

- mount: okerreko fs mota, aukera txarra, superbloke txarra /dev/cdrom-en, edo fitxategi-sistema gehiegi muntatuta — Errore hau arazo askok eragin dezakete. Gehienetan arrazoia fitxategi-sistema egokia ez edukitzea izaten da, hala nola, musikako CDROM bat muntatzen saiatzea datuak izango balitu bezala, edo msdos-erakot formateatutako disketea ext2-erako formateatutakoa balitz bezala.

- mount /mnt/cdrom 2>&1en azalpena: mount: Ez da euskarririk aurkitu — Errore honek adierazten digu unitatea, CDROMa kasu honetan, hutsik dagoela.

- umount /mnt/cdrom 2>&1en azalpena: umount: /mnt/cdrom: gailua okupatuta dago — Errore honek adierazten du unitatea ezin dela desmuntatu ordenagailua unitate hori erabiltzen ari delako. Askotan gertatzen da GNOMEren fitxategi-kudeatzailea unitateko direktorio batean irekita daukazunean, edo irekita daukazun terminal-leiho bateko laneko direktorioa unitate horretan dagoenean.

- umount: ezin da aurkitu /mnt/floppy /etc/fstab-en edo /etc/mtab-en — Honek adierazten du sistema ez dagoela konfiguratuta erabili nahi duzun muntatze-puntu hori muntatzeko. Seguru asko okerreko muntatze-puntua jarriko zenuen Muntatze-puntuari dagokion sarreran Propietateen elkarrizketa-koadroan (ikus drivemountapplet-prefs). Zein muntatze-puntu erabili behar duzun jakiteko, galdetu sistema-administratzaileari.

  #### Erabiltzaile aurreratuentzako oharra

  Unitate muntagarri bakoitzak (fitxategi-sistema nahiz unitateak) `/etc/fstab` konfigurazio-fitxategiko zerrendan egon behar du. Fitxategi hori irakurrita jakingo duzu zein unitate dauden konfiguratuta zure sisteman. Sarrerak gehitu edo aldatu nahi badituzu, fitxategi hau eskuz nahiz linuxconf aplikazioaren bidez edita dezakezu.

- mount: /dev/fd0 dagoeneko muntatuta edo /mnt/floppy okupatuta mount: mtab-en arabera, /dev/fd0 muntatuta dago /mnt/floppy_ext2-n — Gailu bat (kasu honetan /dev/fd0) muntatze-puntu batean baino gehiagotan konfiguratuta daukazunean eta dagoeneko muntatze-puntu bat muntatuta dagoela beste bat muntatzen hasten zarenean gertatzen da errore hau. Gailu bakarrarentzat muntatze-puntu bat baino gehiago edukitzea ez da izaten beharrezkoa normalean.

- mount: nukleoak ez du ezagutzen /dev/sda4 bloke-gailu gisa (agian 'insmod kontrolatzailea'? — Galdetu sistema-administratzaileari. (Errore hau gertatzen da zure nukleoa ez dagoenean behar bezala konfiguratuta gailua irakurtzeko behar diren nukleo-moduluak automatikoki muntatzeko).

### Egileak

Disko-muntatzailearen applet-a John Ellis-ek idatzia da (johne@bellatlantic.net).

&app;ri buruzko akatsen berri emateko edo oharrak bidaltzeko, GNOMEra oharrak bidaltzeko orrian aurkituko dituzu argibideak.

Programa hau Free Software Foundation-ek argitaratutako GNU Lizentzia Publiko Orokorraren 2. bertsioan, edo (nahiago baduzu) bertsio berriago batean, jasotako baldintzen arabera banatzen da. Lizentzia horren kopia esteka honetan, edo programa honen iturburu-kodean sartutako COPYING fitxategian aurkituko duzu.